Polska zmaga się z rekordowymi mrozami, sięgającymi -30 stopni Celsjusza. Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) przypomina o obowiązkach, jakie mają w takich warunkach pogodowych pracodawcy. Chodzi m.in. o zapewnienie właściwej temperatury.
– W okresie mrozów w pomieszczeniach pracy muszą być zapewnione minimalne temperatury 18°C lub 14°C. W określonych przypadkach pracownikom będą także przysługiwały profilaktyczne posiłki i napoje. Wszystko dlatego, że wyziębienie pracownika niesie bezpośrednie zagrożenie dla jego życia i zdrowia – podkreśla Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki.
Mrozy w Polsce. Kiedy można uchylić się od pracy?
Temperatura w pomieszczeniu pracy powinna być odpowiednia do rodzaju wykonywanych zadań, czyli metod pracy i wysiłku fizycznego niezbędnego do jej wykonania. Nie może być ona jednak niższa niż 14°C, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają, bo praca odbywa się np. w chłodni. Wyższą temperaturę – co najmniej 18°C – trzeba zapewnić w pomieszczeniach pracy, w których jest wykonywana lekka praca fizyczna oraz w pomieszczeniach biurowych.
– W okresie mrozów istotne jest zapewnienie odpowiednich warunków pracy co ma szczególne znaczenie w przypadku seniorów, a także pracowników cierpiących na niewydolność układu krążenia, którzy w wyniku długotrwałego oddziaływania niskich temperatur mogą doznać wyziębienia organizmu. Oznaką tego mogą być np. dreszcze czy zgrabiałe ręce, które oznaczają, że warunki pracy nie są jednak odpowiednie – wskazuje Stanecki.
Warto podkreślić, że jeśli warunki pracy nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika, ma on prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego. Za czas powstrzymania się od wykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
PIP zwraca uwagę, że w trudnych warunkach pogodowych należy także uwzględnić ograniczenia dotyczące niektórych grup pracowników. W przypadku np. kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią zakaz obejmuje wykonywanie prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia, mogących mieć niekorzystny wpływ na ich zdrowie, przebieg ciąży lub karmienie.
W przypadku osób młodocianych zabronione jest m.in. zatrudnianie ich przy pracach w temperaturze powietrza niższej niż 14°C, przy wilgotności względnej wyższej niż 65 proc. (np. w chłodniach) oraz w warunkach narażających na stałe przemakanie odzieży, powodujące naruszenie bilansu cieplnego.
W okresie zimy (nawet jeśli nie ma śniegu i mrozu) szczególną ochroną należy objąć osoby pracujące na otwartej przestrzeni. PIP przypomina, że stanowiska pracy znajdujące się na zewnątrz pomieszczeń powinny być tak usytuowane i zorganizowane, aby pracownicy byli chronieni przed zagrożeniami związanymi w szczególności z warunkami atmosferycznymi, w tym przed:
-
opadami, -
zbyt niską temperaturą, -
silnym wiatrem i spadającymi przedmiotami, np. soplami lodu lub warstwami nagromadzonego śniegu.
Praca zimą pod gołym niebem lub w nieogrzewanych pomieszczeniach, np. w chłodniach, wymaga stosowania specjalnej odzieży ciepłochronnej. Odzież ta powinna być dobrana odpowiednio do pracy warunków panujących na stanowisku. Takim pracownikom trzeba zapewnić – znajdujące się w pobliżu miejsca pracy – pomieszczenie umożliwiające schronienie się przed opadami atmosferycznymi, ogrzanie się oraz zmianę odzieży. Należy w nim utrzymywać temperaturę nie niższą niż 16°C. Powinno być ono zaopatrzone w urządzenia do podgrzewania posiłków, takie osoby mają bowiem prawo do posiłków profilaktycznych oraz dostępu do napojów. Jeśli ze względu na rodzaj pracy wykonywanej na otwartej przestrzeni w okresie zimowym nie jest możliwe zapewnienie pracownikom takiego pomieszczenia, w pobliżu ich miejsca pracy muszą się znaleźć odpowiednio urządzone źródła ciepła, przy zachowaniu wymagań ochrony przeciwpożarowej.
Dodatkowe przerwy od pracy
PIP zwraca również uwagę, że w sytuacji, gdy warunki pracy są szczególnie uciążliwe, pracodawca może wprowadzić dodatkowe przerwy od pracy, za które pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. – Prawo pracy pozwala na elastyczną organizację pracy. Przy dużych spadkach temperatur pracodawcy mogą, a nawet powinni rozważyć wprowadzenie dodatkowych przerw w pracy bądź skrócenie dniówki – mówi szef PIP.