25 marca białoruska opozycja i diaspora obchodzą Dzień Wolności Białorusi. Do tego czasu powinny zostać wydrukowane pierwsze wzory paszportu Nowej Białorusi – informuje Biełsat.
Dokumenty mają być drukowane w Wilnie, gdzie za miesiąc ma dotrzeć materiał do ich produkcji. Sam druk ma zająć około trzech tygodni.
Odbiór pierwszej partii pozwoli białoruskiemu rządowi na uchodźstwie rozpocząć proces uznawania alternatywnych paszportów przez państwa i instytucje partnerskie. Jednocześnie tworzony będzie organ wydawania dokumentów.
Paszporty Nowej Białorusi. UE zna projekt
Zamówione materiały mają pozwolić na produkcję 30 tys. paszportów. Nie będą one jednak od razu wydawane potrzebującym – najpierw dokumenty muszą zostać uznane przez władze innych państw.
– Dopiero, jak zostaną uznane przez pierwsze państwa, będziemy mogli przyjmować wnioski od ludzi, przetwarzać je i weryfikować. Bardzo ważne jest dla nas, żeby białoruska społeczność za granicą włączyła się w ten proces – mówi Biełsatowi opozycjonista Waler Kawaleuski.
O projekcie mają wiedzieć zarówno szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, jak i przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel. – To oznacza, że praca nad uznaniem paszportu już trwa, choć nie było jeszcze formalnego wniosku o jego uznanie – przekonuje opozycjonista.
Białorusini bez dokumentów tożsamości
Paszport Nowej Białorusi ma być odpowiedzią na działania reżimu Alaksandra Łukaszenki wymierzone w emigrantów politycznych i uchodźców, których od sfałszowanych wyborów w 2020 roku wyjechało z kraju nawet pół miliona. We wrześniu Łukaszenka wprowadził prawo, które zabroniło wydawania im i przedłużania białoruskich dokumentów w zagranicznych placówkach dyplomatycznych.
W praktyce oznacza to, że Białorusini, których paszport stracił termin ważności, zostali pozbawieni dokumentów potwierdzających tożsamość. Wiadomo o co najmniej 200 przypadkach aresztowań osób, które powróciły na Białoruś w celu wyrobienia nowych dokumentów.