Obietnica podniesienia kwoty wolnej od podatku do 60 tys. zł to jeden ze „100 konkretów na pierwsze 100 dni rządów” Koalicji Obywatelskiej. Mimo zapowiedzi z 2023 roku, zmiana ta nie została zrealizowana ani w 2024, ani w 2025 roku. Przy rozliczeniu PIT za 2025 rok wciąż Polaków obowiązuje próg 30 tys. zł.
Przeszkodą są pieniądze, a raczej ich brak w budżecie, także na 2026 rok. Rząd wskazuje na zbyt wysoki koszt tej obietnicy – około 52,5 mld zł. Ale jest nadzieja.
Wyższa wolna kwota od podatku w zamian za social
Sejm, a konkretnie Komisja ds. Petycji zajmuje się propozycją, która zakłada rewolucyjne podejście do kwoty wolnej od podatku. Zdaniem autrów projektu, Polacy mogliby się cieszyć kwotą wolną od podatku w wysokości 60 tys. zł, gdyby jednocześnie zlikwidować dodatkowe emerytury (trzynastkę i czternastkę) oraz świadczenie wychowawcze 800+ i zapewne program „Aktywny Rodzic” oraz „Dobry Start”.
Jeśli Komisja zaopiniuje petycję pozytywnie, posłowie zajmą się jej dalszym procedowaniem.
W lipcu 2025 roku minister finasów Andrzej Domański zapowiedział, że obietnica podwyższenia kwoty wolnej od podatku zostanie przez rząd zrealizowana. Zapewnił, że w Ministerstwie Finansów trwają prace, żeby stało się tak w 2027 roku, czyli w roku wyborów parlamentarnych. Rząd rozważa również podnoszenie kwoty wolnej stopniowo, np. o 10 tys. zł rocznie.
Ile programy socjalne rocznie kosztują Polaków?
Warto przypomnieć, że trzynaste i czternaste emerytury zostały wprowadzone, by złagodzić skutki wysokiej inflacji dla seniorów, zwłaszcza tych otrzymujących najniższe świadczenia emerytalne. Program Rodzina 500 plus, a następnie 800 plus, miał na celu zwiększenie liczby urodzeń, co się nie spełniło. „Aktywny Rodzic” ma pomagać rodzicom małych dzieci w powrocie na rynek pracy, a „Dobry Start” to szkolna wyprawka. Ile dokładnie kosztują te programy?
W budżecie na 2026 rok na świadczenie wychowawcze 800+ przewidziano aż 61,7 mld zł. Wiadomo, że trzynastki i czternastki dla emerytów i rencistów pochłoną 31,8 mld zł. Program „Aktywny Rodzic”, czyli „babciowe” będzie kosztował około 6 mld zł, a program „Dobry Start” – 1,4 mld zł. Suma tych wydatków to około 101 mld zł.
Budżet państwa na 2026 rok zakłada dochody na poziomie 647,2 mld zł, ale wydatki to aż 918,9 mld zł. W publicznej kasie zabranie 271,7 mld zł. Eksperci radzą uciąć wydatki socjalne, które nie stymulują wzrostu gospodarczego, lub choćby je ograniczyć wprowadzająć kryterium dochodowe.
W lipcu 2024 roku Rada Europejska uruchomiła wobec Polski procedurę nadmiernego deficytu. Wśród zaleceń znajduje się informacja, że Polska powinna zlikwidować nadmierny deficyt do 2028 roku.