Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański oraz wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski przedstawili założenia nowej strategii mieszkaniowej rządu. Jak podkreślali, program ma być odpowiedzią na potrzeby milionów Polaków, których nie stać na kredyt hipoteczny, a jednocześnie osiągają zbyt wysokie dochody, by ubiegać się o najem komunalny lub socjalny. Według rządu chodzi o około 4 miliony rodzin znajdujących się w tzw. luce czynszowej.
Program mieszkaniowy
Szef resortu finansów zaznaczył, że sektor mieszkaniowy ma ogromne znaczenie dla całej gospodarki. Jak mówił, każdy złoty zainwestowany w politykę mieszkaniową ma przekładać się na 2,5 zł dla polskiego PKB. Rząd zapowiedział jednocześnie budowę i remonty dziesiątek tysięcy lokali. Na budownictwo mieszkaniowe zabezpieczono w tegorocznym budżecie 6,7 mld zł, a razem ze środkami z KPO kwota ta rośnie do 8,7 mld zł. W tym roku planowany jest remont 18 tys. mieszkań, a łącznie z poprzednimi latami środki mają objąć budowę i remonty 35 tys. lokali.
Wiceminister Tomasz Lewandowski wskazał, że dla rodzin z luki czynszowej przygotowano instrumenty, które mają w krótkim czasie zwiększyć podaż mieszkań. Oferta ma obejmować lokale w SIM-ach oraz spółdzielniach, z czynszem od 15 do 30 zł za metr kwadratowy. Jak tłumaczył, w Warszawie oznaczałoby to czynsz na poziomie 1000–1200 zł za mieszkanie o powierzchni 50 mkw., czyli około dwa razy mniej niż na rynku. Rząd chce przy tym zaangażować nie tylko Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe i TBS-y, ale również spółdzielnie.
Nowa strategia
Nowa strategia zakłada także wprowadzenie maksymalnie 50-letniego instrumentu zwrotnego, a dla spółdzielni mieszkaniowych oprocentowanie na poziomie 1 proc. W planach jest również zakaz autonomicznego dziedziczenia najmu, podniesienie progów dochodowych umożliwiających ubieganie się o nowoczesne lokale na wynajem, a także kadencyjność władz spółdzielni i rejestr umów dla spółdzielców. Rząd zapowiada też zmiany w ustawie deweloperskiej, prace nad ustawą dotyczącą podaży gruntów oraz przywrócenie instytucji użytkowania wieczystego na cele mieszkaniowe.
Jak zaznaczył Lewandowski, koalicja szuka w tej sprawie ponadpartyjnego porozumienia, a prace mają objąć kilkanaście ustaw. Strategia wpisuje się w szerszą zmianę podejścia do polityki mieszkaniowej. Po odejściu od projektu „Kredytu na start” większy nacisk położono na mieszkania na wynajem i rozwój budownictwa społecznego. W 2025 roku przyjęto ustawę przekierowującą znaczące środki na lokale realizowane przez samorządy, wprowadzono także ograniczenia dotyczące prywatyzacji mieszkań komunalnych i społecznych. Teraz rząd chce zastąpić obowiązujący od 2016 roku Narodowy Program Mieszkaniowy nowym dokumentem, dostosowanym do obecnych realiów rynku.