Sędziowie TK odpowiedzieli prezydentowi. Nowe oświadczenie

Pod oświadczeniem podpisało się pięcioro sędziów: Maciej Berek, Marcin Dziurda, Anna Korwin-Piotrowska, Krystian Markiewicz i Maciej Taborowski.

Sędziowie TK zajęli stanowisko. Odpowiedzieli prezydentowi

W udostępnionym w czwartek dokumencie sędziowie zajęli stanowisko ws. rzekomego sporu konstytucyjnego, który sygnalizuje prezes TK Bogdan Święczkowski oraz środowisko Karola Nawrockiego.

Ich zdaniem spór dotyczy kompetencji głowy państwa oraz marszałka Sejmu i ma stanowić argument uzasadniający „niedopuszczenie do orzekania niektórych spośród prawidłowo wybranych przez Sejm sędziów TK”. Poniżej publikujemy całość oświadczenia.

Sędzia Bogdan Święczkowski oraz przedstawiciele Prezydenta próbują uzasadniać niedopuszczanie do orzekania niektórych spośród prawidłowo wybranych przez Sejm sędziów Trybunału Konstytucyjnego (TK) rzekomym sporem kompetencyjnym między Prezydentem a Marszałkiem Sejmu. Argument ten jest niezasadny.

1. Spór kompetencyjny nie istnieje

Wbrew twierdzeniom zawartym we wniesionym przez Prezydenta wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego żaden z niedopuszczonych do orzekania sędziów TK nie ślubował wobec Marszałka Sejmu. Wszyscy złożyli ślubowanie tylko i wyłącznie wobec Prezydenta. Znajduje to potwierdzenie w dokumentach urzędowych, jakimi są doręczone Prezydentowi przez sędziów TK akty notarialne, a poza tym dzięki transmisji telewizyjnej każdy mógł to zobaczyć. Nie można uczciwie utrzymywać, że sędziowie TK ślubowali wobec Marszałka Sejmu lub jakiegokolwiek innego niż Prezydent organu władzy publicznej.

Przedmiot złożonego wniosku nie odpowiada także pojęciu sporu kompetencyjnego, który może obejmować dwie sytuacje:

• gdy więcej niż jeden organ państwa chce zrealizować tę samą kompetencję;

• gdy żaden organ państwa nie chce zrealizować określonej kompetencji.

Nie można więc mówić o sporze kompetencyjnym, gdyby uprawniony organ odmawiał wykonania swojej kompetencji, ale inny organ jej od niego nie przejmował. Nie można też mówić o sporze kompetencyjnym, jeżeli nie można wskazać kompetencji, której spór miałby dotyczyć.

Prezydent jest adresatem składanego przez sędziego TK ślubowania. Przepisy nie przypisały Prezydentowi w tej sprawie żadnej kompetencji, w szczególności kompetencji do „odebrania albo odmowy odebrania ślubowania”. Ślubowanie stanowi obowiązek sędziego TK, którego dopełnić musi po wyborze sędzia TK, zanim przystąpi do sprawowania swojego urzędu.

Nawet jednak, gdyby przyjąć, że Prezydent realizuje w tej sprawie jakąś „kompetencję”, to żaden inny organ o wykonanie tej „kompetencji” się nie ubiega. Zorganizowanie (przeprowadzenie czynności technicznych) przez Kancelarię Sejmu i złożenie przez sędziego TK ślubowania w obecności wysokich urzędników państwowych nie oznacza, że realizowali oni jakąkolwiek kompetencję. W szczególności Marszałek Sejmu nie przypisuje sobie żadnych kompetencji w zakresie ślubowania sędziów TK ani nie twierdzi, że zostało złożone wobec niego

2. Rzekomy spór kompetencyjny nie zawiesza dopuszczenia sędziów do orzekania

Kancelaria Prezydenta argumentuje, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, wszczęcie sporu kompetencyjnego przed Trybunałem powoduje zawieszenie postępowań przed organami, które prowadzą ten spór. Tymczasem dopuszczenie sędziów TK do orzekania nie jest takim „postępowaniem”.

Nie istnieje żadne przewidziane przepisami prawa postępowanie „dopuszczania do orzekania” wybranych przez Sejm zgodnie z art. 194 ust. 1 Konstytucji sędziów TK, którzy zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego złożyli ślubowanie tylko i wyłącznie wobec Prezydenta. Dopuszczenie sędziów do orzekania polega na wykonaniu czynności technicznych i organizacyjnych, które nie stanowią żadnego odrębnego postępowania.

3. Rzekomy spór kompetencyjny jest niemożliwy do rozstrzygnięcia

Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 37 ust. 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wymaga udziału co najmniej 11 sędziów TK. Tymczasem spośród 15 sędziów TK obecnie 5 nie jest dopuszczanych do orzekania. Bez ich udziału nie da się utworzyć składu 11 sędziów, a zatem nie jest możliwe rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Oznacza to, że przedstawiany przez sędziego Bogdana Święczkowskiego i Kancelarię Prezydenta rzekomy warunek dopuszczenia 5 prawidłowo wybranych sędziów do orzekania rozpoznanie sporu kompetencyjnego – nie jest niemożliwy do spełnienia bez ich dopuszczenia do orzekania.

Stanowi to jednoznaczne potwierdzenie, że powoływanie się na nieistniejący oraz pozorny spór kompetencyjny stanowi jedynie nieuzasadniony pretekst, który ma służyć niezgodnemu z Konstytucją niedopuszczaniu do orzekania sędziów TK, którzy zostali wybrani przez Sejm zgodnie z art. 194 ust. 1 Konstytucji i zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego złożyli ślubowanie tylko i wyłącznie wobec Prezydenta.

O pozorności rzekomego sporu kompetencyjnego i o tym, że nie może on niczego wstrzymywać – najlepiej świadczy to, że Prezydent już po wszczęciu tego sporu nie uznał go za przeszkodę dla zaproszenia sędziego Sławomira Patyry do złożenia ślubowania w Pałacu Prezydenckim.

Nie ma zatem żadnych uzasadnionych argumentów prawnych, które uzasadniałyby niedopuszczanie do orzekania wszystkich wybranych zgodnie z art. 194 ust. 1 Konstytucji sędziów TK.

Należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 194 ust. 1 Konstytucji RP Trybunał Konstytucyjny składa się z 15 sędziów wybieranych indywidualnie przez Sejm. To pełna regulacja konstytucyjna. Wynika z niej, że jedynym organem uczestniczącym w wyborze sędziego TK jest Sejm. Przepisy prawa nie przyznają Prezesowi TK ani Prezydentowi żadnych kompetencji „wybierania”, których sędziów spośród wybranych przez Sejm sędziów TK „dopuszczą” do orzekania. Byłoby to sprzeczne z art. 194 ust. 1 Konstytucji. Warszawa, 23 października 2026 r.

Maciej Berek Marcin Dziurda

Anna Korwin-Piotrowska

Krystian Markiewicz

Maciej Taborowski

Ślubowanie „wobec prezydenta”. Pięcioro sędziów TK bez zaproszenia od Nawrockiego

Konflikt dotyczący dopuszczenia sędziów TK do orzekania rozpoczął się w kwietniu. Wówczas prezydent nie zaprosił czworga wybranych przez Sejm sędziów, aby odebrać od nich ślubowanie.