W skrócie
-
Premier Słowenii Robert Golob poinformował, że nie zdołał utworzyć rządu i jego partia Ruch Wolności przechodzi do opozycji.
-
Władzę w Słowenii najprawdopodobniej przejmie koalicja Słoweńskiej Partii Demokratycznej Janeza Janšy i partii Resni.ca.
-
Janez Janša, który otwarcie deklaruje podziw dla Donalda Trumpa, był już premierem Słowenii trzykrotnie.
Lider Ruchu Wolności Robert Golob poinformował w poniedziałek prezydent Słowenii Natašę Musar, że nie zdoła utworzyć rządu. „Z niecierpliwością oczekujemy pracy w opozycji” – zadeklarował, cytowany przez STA. Jego partia pod koniec marca wielkością jednego mandatu w parlamencie zwyciężyła w wyborach.
Musar najprawdopodobniej powierzy misję utworzenia nowego rządu formacji, która zajęła w wyborach drugie miejsce – Słoweńskiej Partii Demokratycznej Janeza Janšy. Może ona zbudować koalicję z prorosyjskim ugrupowaniem Resni.ca. „Partia Janšy poparła starania Resni.ca o wybór jej lidera Zorana Stevanovicia na przewodniczącego parlamentu Słowenii” – podał serwis Politico.
W poniedziałek ustępujący z funkcji premiera Golob określił potencjalny nowy sojusz na prawicy jako „koalicję oszustów”, która nie przetrwa długo – podała STA. Sam Golob zamierza pozostać parlamentarzystą.
Polityczne trzęsienie ziemi w Słowenii. Liberałowie nie zbudowali rządu
Do klęski liberałów doszło, gdy w Słowenii toczy się debata wokół referendum w sprawie członkostwa w NATO. „Przeprowadzimy je” – zadeklarował w połowie kwietnia Stevanović. Janša natomiast podchodzi do kwestii referendum z rezerwą. W lipcu zeszłego roku krytykował pomysł ze względu na ówczesną proporcję głosów w Zgromadzeniu Narodowym.
Ta, niezależnie od wyniku referendum, nie pozwoliłaby rządowi wycofać Słowenii z NATO. Sytuacja nie zmieniła się po marcowych wyborach – do podjęcia decyzji o puszczeniu NATO w Słowenii wymagana jest większość 2/3 głosów (60 z 90). W ostatnich wyborach ustępujący Ruch Wolności zdobył 29 mandatów w 90-mandatowym parlamencie, Słoweńska Partia Demokratyczna – 28 mandatów, a Resni.ca – 5.
Janez Janša wraca do władzy. Był premierem Słowenii trzykrotnie
Janša rządził dotąd Słowenią trzykrotnie: w latach 2004-2008, 2012-2013 i 2020-2022. Przez zachodnie media określany jest jako polityk populistyczny, a on sam wielokrotnie podkreślał swój szacunek i podziw dla Donalda Trumpa oraz przyjacielskie relacje z Viktorem Orbanem.
„Jeśli Janša, który otwarcie przyznaje się do podziwiania Trumpa, zdoła utworzyć rząd, to powróci do Rady Europejskiej tuż w momencie, gdy jego sojusznik, ustępujący premier Węgier, przestanie uczestniczyć w okresowych szczytach przywódców UE” – podał serwis Politico.
Janšę od Orbana różni stosunek do Ukrainy. Lider Słoweńskiej Partii Demokratycznej od 2022 roku opowiada się po stronie Kijowa, wskazując na rosyjską agresję jako przyczynę wybuchu wojny. Słowenia pod rządami Janšy przyjęła w 2022 roku ukraińskich uchodźców, a następnie dostarczała Ukrainie pomoc humanitarną i broń.