1 października minie rok od startu systemu kaucyjnego w Polsce. W jego ramach do napojów w butelkach plastikowych i metalowych puszkach doliczana jest kaucja w wysokości 50 gr. Dla napojów w szklanych butelkach wielokrotnego użytku obowiązuje kaucja w wysokości 1 zł. Kaucję, po wypiciu napoju, możemy odebrać, zwracając opakowanie do sklepu (bez paragonu i do dowolnego sklepu).
Z najnowszego – przeprowadzonego w sierpniu i wrześniu br. – sondażu PBS na zlecenie Krajowego Systemu Kaucyjnego Zwrotka, jednego z operatorów systemu, wynika, że z systemu korzysta już trzy czwarte respondentów. W poprzedniej, wiosennej edycji badania o korzystaniu z systemu mówiło nieco ponad 60 proc. ankietowanych. Odsetek osób, które dopiero planują zacząć z niego korzystać, spadł z 19 do 6 proc.
Prawie połowa Polaków pozytywnie o systemie kaucyjnym
Z danych, które przytacza Dziennik Gazeta Prawna wynika, że opakowania najczęściej oddają najmłodsi respondenci, w wieku 18-24 lata (86 proc.), a najrzadziej osoby w wieku 25–34 oraz 35– 44 lata (po 71 proc.).
– Pół roku temu widzieliśmy przede wszystkim bardzo dużą gotowość Polaków do korzystania z systemu. Dziś w danych widać już kolejny etap tej zmiany – coraz więcej osób ma za sobą doświadczenie, a dla części z nich zwrot opakowań stał się po prostu rutyną. To istotna zmiana, bo dojrzałość systemu nie zależy wyłącznie od liczby osób, które choć raz z niego skorzystały. Kluczowe jest to, czy konsument chce wracać i czy potrafi włączyć zwrot w swoje codzienne zachowania. Kolejnym wyzwaniem nie jest więc już samo zachęcenie do pierwszego zwrotu, lecz stworzenie takiego doświadczenia, żeby zachowanie okazjonalne mogło naturalnie stać się trwałym nawykiem – podkreśla Zygmunt Ochał, wiceprezes Zwrotki.
Z sondażu wynika, że system kaucyjny pozytywnie ocenia 45 proc. Polaków. To wyraźny wzrost w porównaniu z poprzednią edycją badania, kiedy to odsetek pozytywnych opinii sięgał 34 proc. Ów wzrost nie oznacza, że nie dostrzegamy problemów w funkcjonowaniu systemu. Wyniki pokazują konkretne bariery związane m.in. z automatami, kolejkami i wygodą korzystania. Autorzy raportu podkreślają jednak, że są to jednak dziś przede wszystkim wyzwania dotyczące jakości doświadczenia, a nie samej akceptacji systemu.
Zaledwie 7 proc. respondentów twierdzi, że korzystanie z systemu jest skomplikowane. W tej grupie 74 proc. wskazuje problemy z działaniem automatu (np. nieprzyjmowanie butelek), 66 proc. kolejki, a 52 proc. czasochłonność całego procesu.
Ile odzyskujemy?
Polacy najczęściej odzyskują miesięcznie od 20 do 50 zł (25 proc.), choć znacząca grupa (61 proc.) przyznaje, że od razu wydaje kaucję na zakupy w tym samym sklepie.
Ogólnopolskie badanie „Informacje zwrotne 2026. Rok systemu kaucyjnego w Polsce” Agencja Badawcza PBS zrealizowała na zlecenie Zwrotki. Badanie przeprowadzono metodą CAWI na ogólnopolskiej próbie 1062 osób. Pytania dotyczyły całego systemu, a nie tylko klientów Zwrotki.