Na początku września przeprowadzono drugą, porównawczą akcję sprzątania prawego brzegu Odry we Wrocławiu. Badanie przeprowadzono na dokładnie tym samym obszarze co rok wcześniej, przy udziale takiej samej liczby uczestników i w takim samym czasie.
Tak system kaucyjny zmienia śmieci nad rzekami w Polsce
Wyniki pokazują bardzo duży spadek masy porzuconych butelek PET i puszek aluminiowych oraz jednoczesny wyraźny wzrost zaśmiecenia szkłem po alkoholu i pozostałymi odpadami.
Celem akcji było nie tylko uprzątnięcie terenu, ale również porównanie skali i struktury zaśmiecenia przed i po wprowadzeniu w Polsce systemu kaucyjnego. Wszystkie zebrane odpady zostały posegregowane, zważone i poddane analizie morfologicznej.
Aby zapewnić możliwie dużą porównywalność wyników, w obu badaniach uczestniczyły 22 osoby, sprzątanie trwało 2,5 godziny, a badaniem objęto dokładnie ten sam teren – prawy brzeg Odry od Mostu Trzebnickiego do Mostu Warszawskiego.
Wyniki są interesujące. W 2025 r. zebrano 4 kg puszek i 8 kg butelek PET, podczas gdy w w 2026 r. było ich – odpowiednio – zaledwie 0,7 i 0,8 kg (większość to stare opakowania, jeszcze bez znaku kaucji). O kilkadziesiąt kilogramów zwiększyła się za to masa opakowań szklanych po alkoholu i odpadów zmieszanych.
Spadek zaśmiecenia butelkami PET o 90 proc. oraz puszkami aluminiowymi o 82,5 proc. wskazuje na bardzo silny efekt wprowadzenia w Polsce systemu kaucyjnego. Co więcej, znaczną część nielicznych znalezionych w 2026 r. opakowań stanowiły starsze butelki i puszki, nieobjęte jeszcze systemem i pozbawione oznaczenia kaucji
Szkło po alkoholu pozostaje zdecydowanie największą pojedynczą kategorią odpadów znajdowanych podczas sprzątania tego odcinka Odry. W 2025 r. znaleziono go 88 kg, a w 2026 r. – już 114 kg. Zdaniem organizatorów sprzątania to wyraźny sygnał, że butelki szklane należy włączyć do systemu kaucyjnego – tak, aby ich wyrzucanie do środowiska się nie opłacało.
W sprzątanie i badania składu odpadów zaangażowali się: Fundacja Waste Free Oceans oraz Dominik Dobrowolski, organizator akcji „Czysta Odra” i „Czysta Wisła” przy wsparciu wolontariatu pracowniczego Kompanii Piwowarskiej.