W skrócie
-
Fasola zwykła Phaseolus vulgaris została wybrana najbardziej trującą rośliną roku 2026 w plebiscycie Botanischer Sondergarten Wandsbek w Hamburgu.
-
Surowa fasola zawiera fazynę, która może prowadzić do ostrych dolegliwości żołądkowych, takich jak wymioty i biegunka, a w skrajnych przypadkach nawet do śmierci.
-
Gotowanie fasoli przez co najmniej 10-15 minut w temperaturze powyżej 90 stopni Celsjusza skutecznie niszczy toksyczną fazynę i czyni strączki bezpiecznymi do spożycia.
W corocznym plebiscycie ogrodu botanicznego w Hamburgu najbardziej trującą rośliną 2026 r. wybrano fasolę zwykłą Phaseolus vulgaris. W głosowaniu zebrała ona 30 proc. głosów.
Wyniki tegorocznego głosowania wyglądały następująco:
-
Fasola zwykła Phaseolus vulgaris (30 proc. głosów).
-
Brugmansja Brugmansia suaveolens (27,9 proc. głosów).
-
Szczwół plamisty Conium maculatum (16,4 proc. głosów).
-
Ciemiernik biały Helleborus niger (14,2 proc. głosów).
-
Wawrzynek wilczełyko Daphne mezereum (11,5 proc. głosów).
„Ale jak to, fasola? Przecież jemy ją na co dzień i nic nam nie jest” – pomyśli zapewne wiele osób. Rzeczywiście, po przegotowaniu popularne strączki są całkowicie bezpieczne i nadają się do jedzenia, zapewniając w diecie m.in. cenny błonnik, węglowodany, witaminę B i składniki mineralne.
Wiele osób nie zdaje sobie jednak sprawy, że rośliny z rodzaju Phaseolus (czyli właśnie fasola) w stanie surowym zawierają fazynę – białko powodujące sklejanie erytrocytów.
Niektóre gatunki mają jej tyle, że zaledwie kilka nasion wystarczy, aby wywołać wymioty i biegunkę. W najgorszym przypadku po spożyciu dużej ilości zjedzenie surowej fasoli może skończyć się nawet śmiercią.
Jest jednak prosty sposób, aby ustrzec się przed negatywnymi skutkami oddziaływania fazyny – wystarczy fasolę ugotować. Groźne dla człowieka białko rozkłada się w temperaturze ok. 90 stopni Celsjusza.
Fasola i inne rośliny strączkowe należące do rodzaju Phaseolus zawierają toksyczną lektynę zwaną fazyną. Od razu jednak wyjaśniamy: podczas gotowania (co najmniej 10-15 minut) fazyna jest niszczona, a warzywa można jeść bez obaw!
Fasola pochodzi z Ameryki Południowej i Środkowej. Do Europy dotarła w XVI w. Wcześniej w Europie wśród roślin strączkowych królował bób (który również należy spożywać tylko po ugotowaniu).
Jeśli nie ugotujemy fasoli przed spożyciem, po 2-3 godzinach mogą pojawić się nudności, bóle brzucha, wymioty oraz biegunka (w tym krwawa). W ciężkich przypadkach mogą wystąpić gorączka, dreszcze, napady, spadki ciśnienia krwi, a nawet wstrząs – fazyna zlepia czerwone krwinki, utrudniając transport tlenu. Roślina jest też groźna dla zwierząt domowych, takich jak psy i koty.