Parlament Europejski we wtorek 10 lutego przyjął zmiany w rozporządzeniach dotyczących procedury azylowej UE. Celem jest umożliwienie szybszego rozpatrywania wniosków o azyl. „Za” utworzeniem unijnej listy bezpiecznych państw pochodzenia było 408 europosłów, 184 było przeciw, a 60 się wstrzymało. Chodzi o obywateli Bangladeszu, Kolumbii, Egiptu, Kosowa, Indii, Maroka oraz Tunezji.
Według nowych przepisów wnioskodawca będzie musiał udowodnić, że przepis ten „nie powinien mieć zastosowania w jego przypadku z powodu uzasadnionej obawy przed prześladowaniem lub ryzyka doznania poważnej krzywdy w razie odesłania do kraju pochodzenia”. Przegłosowano również porozumienie ws. stosowania koncepcji bezpiecznego państwa trzeciego. „Za” było 396 polityków, przy 226 przeciwko i 30 wstrzymujących się.
Nowa polityka azylowa. Bezpieczne państwa trzecie i unijna lista bezpiecznych państw pochodzenia
Za bezpieczne państwa pochodzenia będą także uznawane te kandydujące do Unii Europejskiej. Wyjątkiem będą specjalne okoliczności, np. masowa przemoc w kontekście konfliktu zbrojnego, wskaźnik uznawalności wniosków azylowych ich obywateli w całej UE przekraczający 20 proc. lub sankcje gospodarcze nałożone w związku z działaniami naruszającymi prawa podstawowe i wolności.
Komisja Europejska będzie monitorować sytuację w państwach znajdujących się na liście oraz w państwach kandydujących i reagować w razie zmiany okoliczności. Dany kraj może zostać czasowo uznany za niebezpieczny lub trwale usunięty z listy. Dodano jednocześnie, że „państwa członkowskie będą mogły wyznaczać dodatkowe bezpieczne państwa pochodzenia na poziomie krajowym”.
Zmiany w PE. „Polityczny punkt zwrotny w zarządzaniu migracją”
Stosowanie koncepcji bezpiecznego państwa trzeciego będzie dotyczyło również tych osób, które spełnią jeden z trzech warunków: istnieje związek między wnioskodawcą a państwem trzecim, np. obecność członków rodziny w tym kraju, wcześniejszy pobyt wnioskodawcy lub powiązania językowe, kulturowe bądź podobne; wnioskodawca przejeżdżał przez państwo trzecie w drodze do UE i mógł tam ubiegać się o skuteczną ochronę lub istnieje umowa lub porozumienie z państwem trzecim.
Wyjątek ten nie obejmuje małoletnich bez opieki. Alessandro Ciriani ocenił, że PE głosowaniem ws. unijnej listy bezpiecznych krajów pochodzenia „wyznacza polityczny punkt zwrotny w zarządzaniu migracją”. Dodał, że „Unia Europejska wyposaża się tym samym w jasne, wykonalne przepisy oparte na współdzielonej odpowiedzialności”. Lena Duepont stwierdziła z kolei, że koncepcja bezpiecznych państw trzecich „umożliwia szybsze i bardziej efektywne odrzucanie bezzasadnych wniosków o azyl”.