W skrócie
-
W polskich sklepach mają ruszyć kontrole produktów i towarów powodujących wylesianie.
-
Za przeprowadzanie kontroli odpowiedzialne mają być Inspekcja Weterynaryjna, Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz Inspekcja Ochrony Środowiska.
-
Projekt ustawy przewiduje m.in. sankcje za nieprzestrzeganie rozporządzenia EUDR, takie jak grzywna, zakaz działalności czy ograniczenie dostępu do środków publicznych.
Chodzi o projekt ustawy o ochronie rynku i konkurencyjnej gospodarki przed produktami i towarami powodującymi wylesianie oraz degradację lasów, który w czwartek został opublikowany w Rządowym Centrum Legislacji. Projekt ma wdrażać postanowienia unijnego rozporządzenia EUDR z maja 2023 r.
Celem rozporządzenia jest ograniczenie obrotu towarami, których produkcja wiąże się z wylesianiem i degradacją lasów. W szczególności ma ono przeciwdziałać utracie różnorodności biologicznej i emisjom gazów cieplarnianych, wspierając konsumpcję produktów niepowodujących wylesiania oraz redukując wpływ UE na globalne wylesianie.
Rozporządzenie EUDR jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich UE, ale wymaga od państw wprowadzenia niektórych regulacji, w tym określenia organów odpowiedzialnych za przestrzeganie rozporządzenia oraz ich uprawnień.
W projekcie MKiŚ do tego celu wyznaczono organy Inspekcji Weterynaryjnej w odniesieniu do bydła i produktów pochodnych, organy Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w odniesieniu do kakao, kawy, palmy olejowej i soi oraz produktów pochodnych oraz organy Inspekcji Ochrony Środowiska w odniesieniu do drewna i kauczuku oraz produktów pochodnych.
„Powierzenie roli organu właściwego ww. podmiotom wynika przede wszystkim ze skali krajowego obrotu gospodarczego oraz liczby adresatów objętych regulacją rozporządzenia EUDR. Duża liczba tych adresatów oraz wynikająca z rozporządzenia EUDR konieczność dokonywania rocznej kontroli określonego ich odsetka nakazuje uwzględnienie realiów związanych z możliwościami kadrowo-organizacyjnymi poszczególnych organów administracji publicznej, wykonujących zadania z zakresu ochrony środowiska, kontroli jakości artykułów rolno-spożywczych czy kontroli przedsiębiorców. Ponadto konieczne jest uwzględnienie obecnie powierzonych tym organom zadań” – wyjaśniono w uzasadnieniu.
W projekcie określono też m.in. podmiot koordynatora krajowego odpowiadającego za stosowanie rozporządzenia oraz jego zadania; zasady i tryb przeprowadzania kontroli; tryb podejmowania działań naprawczych, obowiązki organów celnych w zakresie stosowania rozporządzenia oraz czyny obejmujące nieprzestrzeganie obowiązków wynikających z rozporządzenia, które zagrożone są karą.
Wśród kar za naruszenie przepisów rozporządzenia wymieniono m.in. grzywnę, czasowy zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne, zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie wprowadzania do obrotu, czasowy zakaz korzystania z dotacji, subwencji lub innych form wsparcia finansowego środkami publicznymi lub czasowy zakaz wprowadzania do obrotu lub udostępniania towarów i produktów wymienionych w unijnym rozporządzeniu EUDR.
Rozporządzenie EUDR określa również procedurę należytej staranności, która obejmuje m.in. gromadzenie informacji, dokumentów i danych potwierdzających, że dane produkty np. nie przyczyniają się do wylesiania.