-
Jezioro Czchowskie w Małopolsce doświadcza poważnego zamulenia, które znacząco ogranicza jego pojemność i zdolność retencyjną.
-
Skala zamulenia utrudnia przyjęcie wody z Jeziora Rożnowskiego i zwiększa zagrożenie powodziowe, szczególnie w przypadku cofki powodziowej.
-
Samorząd oraz parlamentarzyści zgłaszają potrzebę kosztownego usunięcia osadów, podkreślając, że problem staje się coraz bardziej widoczny w wyniku suszy.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Jezioro Czchowskie jest zbiornikiem retencyjnym, powstałym w wyniku spiętrzenia rzeki Dunajec na zaporze wodnej w Czchowie. Jezioro od kilkudziesięciu lat odgrywa istotną rolę w gospodarce wodnej i retencji. Od lat narasta jednak problem osadzania się mułu transportowanego przez Dunajec, co prowadzi do stopniowego spłycania zbiornika.
Od lat pojawiają się też apele o przeprowadzenie kompleksowych prac mających na celu usunięcie nagromadzonych osadów i przywrócenie zbiornikowi większej pojemności retencyjnej. O problemie zostało powiadomione Ministerstwo Infrastruktury.
Jezioro Czchowskie jest zamulone. Grozi mu tzw. cofka
Na początku września 2026 r. do ministra infrastruktury wpłynęła interpelacja poseł Józefy Szczurek-Żelazko ws. złego stanu Jeziora Czchowskiego. Posłanka zapytała np. czy istnieje program odmulania jeziora oraz czy możliwe byłoby prowadzenie takich prac w etapach. Parlamentarzystka wskazuje, że proces odkładania osadów w ostatnich latach wyraźnie przyspieszył, a postępujące wypłycanie zbiornika może ograniczać jego znaczenie dla ochrony przeciwpowodziowej, gospodarki wodnej, środowiska oraz turystyki.
Na złą sytuację w zbiorniku zwraca uwagę również burmistrz miasta Krzysztof Szot, który w rozmowie z „Gazetą Krakowską” zwrócił uwagę na zmniejszoną pojemność zbiornika.
Według włodarza Czchowa obecna sytuacja ogranicza możliwości przyjmowania wody zbiornika z Jeziora Rożnowskiego. Jak wskazuje Szot, w konsekwencji zwiększyłoby to zagrożenie terenów położonych poniżej zapory. Samorząd wskazuje również na możliwość wystąpienia tzw. cofki, która może powodować podtopienia na dopływach do zbiornika.
Cofka powodziowa to podwyższenie lustra wody postępujące w górę biegu cieku, powstające wskutek podnoszenia się stanu wody w zbiorniku końcowym, do którego ów ciek uchodzi. Może nastąpić w wyniku spiętrzenia wody przez długotrwałe działanie silnych wiatrów wtłaczających wodę w górę cieku lub w wyniku działania zapory wodnej.
Cofka w jeziorze. Co to oznacza?
Skala problemu jest szczególnie widoczna w okresach niskiego poziomu wody. W rejonie miejscowości Wytrzyszczki i Będzieszyny odsłonięte zostały rozległe obszary pokryte mułem. Mieszkańcy zwracają ponadto uwagę, że w miejscach, w których jeszcze kilka lat temu znajdowała się woda, można było obserwować bociany brodzące po zamulonym dnie.
Władze lokalne podkreślają, że problem nie dotyczy wyłącznie wyglądu zbiornika. Jezioro Czchowskie pełni ważną funkcję w regionalnym systemie gospodarowania wodą i jest zbiornikiem wyrównawczym dla Jeziora Rożnowskiego. Postępujące wypłycanie ogranicza jednak jego możliwości retencyjne i może utrudniać prawidłowe funkcjonowanie całego systemu.
Samorząd Czchowa zwraca uwagę, że usunięcie nagromadzonych osadów byłoby przedsięwzięciem bardzo kosztownym. Jednocześnie władze Czchowa oceniają, że skala zamulenia jest na tyle duża, iż problem wymaga podjęcia działań na szerszym szczeblu.