OFE zaskoczyło polski system emerytalny. Koniunktura na GPW w 2026 roku przełożyła się na dobre wyniki Otwartych Funduszy Emerytalnych, które dzięki mechanizmowi suwaka wpłaciły do ZUS więcej niż ktokolowiek przewidywał.
„W planie finansowym na ten rok założyliśmy z tytułu suwaka bezpieczeństwa 11,7 mld zł. Tymczasem rynkowa rzeczywistość całkowicie zmieniła układ sił. Po dziewięciu miesiącach mamy już na koncie 12 mld zł, a rok zamkniemy wynikiem w okolicach 15 mld zł”– tłumaczył zaskakujacą sytuację na łamach Pulsu Biznesu Paweł Jaroszek, wiceprezes ZUS.
Hossa napędza wyniki OFE. Portfele pełne akcji
W październiku 2026 roku warszawski parkiet osiągnął historyczne maksima wszech czasów. WIG przekroczył barierę 159 000 punktów, a stopa zwrotu za ostatnie 12 miesięcy wyniosła aż 47,4 proc. Indeks 20 największych spółek (WIG 20) pod koniec lata po raz pierwszy od 2007 roku przebił psychologiczną granicę 4000 punktów, osiągając w październiku poziomy powyżej 4200 pkt. W skali roku oznacza to wzrost o ponad 32 proc.
Głównym motorem napędowym hossy jest w Polsce sektor bankowy, który osiąga znakomite wyniki dzięki utrzymującym się wysokim stopom procentowym w Polsce. W październiku Rada Polityki Pieniężnej pozostawiła je na niezmienionym poziomie.
Hossa na GPW bezpośrednio przekłada się na wyniki Otwartych Funduszy Emerytalnych, ponieważ około 80 proc. ich portfeli stanowią akcje notowane właśnie na polskiej giełdzie.
Suwak jest nieubłagany. Zero na koncie w OFE na emeryturze
Otwarte Fundusze Emerytalne (OFE) obowiązkowo przekazują pieniądze do ZUS od 2014 roku. Z powodu reformy rządu PO-PSL, OFE zostały zobowiązane do jednorazowego przekazania do ZUS aż 51,5 proc. swoich aktywów. Reszta jest przekazywana co miesiąc w ramach tzw. suwaka bezpieczeństwa.
Mechanizm suwaka jest nieubłagany. Na 10 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez uczestnika OFE, fundusz przestaje przyjmować nowe składki i zaczyna co miesiąc przekazywać po 1/120 zgromadzonych środków danej osoby na jej subkonto w ZUS. W momencie osiągnięcia wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet, 65 dla mężczyzn) stan konta w OFE wynosi zero, a całość środków znajduje się w ZUS, który wylicza i wypłaca jedną, dożywotnią emeryturę.
Celem suwaka jest ochrona przyszłego emeryta przed nagłym spadkiem wartości akcji na giełdzie, właśnie tuż przed emeryturą. Chodzi o minimalizację „ryzyka złej daty”.
Budżet państwa przekaże mniej pieniędzy do ZUS. Nikt na tym nie straci
Według planu w 2026 roku Otwarte Fundusze Emerytalne miały przekazać do ZUS 11,7 mld zł z tytułu suwaka, ale hossa, czyli dobra koniunktura na giełdzie zaskoczyła ZUS.
Jest bardzo prawdopodobne, że w związku z dobymi wynikami OFE, z budżetu państwa na poczet wypłacanych emerytur wpłynie do ZUS mniej niż 90,8 miliarda złotych w 2026 roku.