Okres zimy i początek wiosny to dobry czas na przeprowadzenie inspekcji w ogrodzie. Można przygotować się na nadejście cieplejszych dni i ustrzec przed szkodnikami. Poza tym śnieg w ogrodzie to dość złożone zjawisko – raz pomaga, a raz szkodzi. W jednych sytuacjach chroni rośliny przed mrozem, w innych potrafi doprowadzić do poważnych uszkodzeń, m.in. mechanicznych. Wtedy łatwo o gumozę.
Gumoza jest zjawiskiem patologicznym, powodującym u roślin powstawanie gumowatych nacieków. Jest to reakcja obronna rośliny na uszkodzenie tkanek przez czynniki zewnętrzne, np. urazy mechaniczne, ale też uszkodzenia spowodowane przez szkodniki czy pasożyty.
Gumowacenie to efekt działania enzymów – rozpuszczają one ściany uszkodzonych komórek, po czym całe grupy komórek zamieniają się w gumę. W efekcie pojawiają się przestrzenie wypełnione gumą. Gumowaceniu ulegają bardzo często młode warstwy drewna.
Jednak gumoza nie dotyczy tylko drewna – może występować na różnych tkankach i organach roślin. Owszem, najczęściej występuje na drewnie i korze, ale może pojawić się też na liściach, na owocach czy nawet w pestkach. Z kolei żywe komórki, które nie uległy uszkodzeniu, ale znajdują się wewnątrz zgumowaconych przestrzeni, po jakimś czasie też podlegają zgumowaceniu.
Gumoza występuje u wielu gatunków drzew okrytonasiennych, często u drzew owocowych, szczególnie pestkowych. W Polsce bardzo często i obficie występuje gumoza u różnych odmian brzoskwini (Persica vulgaris) – w przebiegu choroby leukostomoza drzew pestkowych.
Gumoza doprowadza do powstawania rakowatych ran, osłabia wzrost rośliny czy powoduje spadek plonów. Gumoza może doprowadzić nawet do obsychania całych partii drzewa i ostatecznie śmierci rośliny.
Przy małym wycieku żywicy najczęściej zaleca się wygładzić powierzchnię rany nożem i wyrównać krawędzie. Zaś całą ranę należy posmarować specjalną maścią do leczenia gumozy (są dostępne w sklepach ogrodniczych). Jeśli gumoza ma duży zasięg, to należy dokonać cięcia z zachowaniem marginesu bezpieczeństwa.
Oczywiście najważniejsza jest profilaktyka – zabezpieczenie ran po cięciu, opryskiwanie drzew wczesną wiosną 5-procentowym roztworem miedzianu. Istotne jest też wykonanie oprysku dezynfekująco-gojącego drzew, m.in. po gradobiciu.
Mocny jak dąb czy jednak lipa? Co wiesz o polskich drzewach liściastych? [QUIZ]
