-
Nowe badania wykazały, że mokasyn z Himalajów to w rzeczywistości pięć odrębnych gatunków, w tym trzy dotąd nieznane nauce.
-
Analizy obejmowały badania terenowe, budowę ciał, szkieletów oraz DNA, co pozwoliło wyodrębnić nowe gatunki żyjące na różnych wysokościach.
-
Ustalono, że gatunki te zamieszkują ograniczone tereny w Himalajach i wykazują dużą wrażliwość na zmiany klimatyczne oraz historyczne bariery geograficzne.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
W ramach analizy gatunkowej naukowcy przeprowadzili badania terenowe w różnych częściach Himalajów i zebrali próbki od węży klasyfikowanych dotąd jako jeden gatunek – Gloydius himalayanus zwany mokasynem himalajskim.
Analiza ciał, szkieletów i DNA węży wykazała, że mamy do czynienia z pięcioma odrębnymi gatunkami, a nie jednym, jak myślano przez ponad 150 lat.
Żmija z Himalajów. Nie tylko jedna, a pięć
Gloydius to rodzaj jadowitych węży z podrodziny grzechotników w rodzinie żmijowatych. Ten rodzaj często określany jest w literaturze własnie jako azjatycki mokasyn. Do tego rodzaju należy kilkadziesiat gatunków, a po najnowszym odkryciu, dodatkowe cztery.
Osobniki z gatunku Gloydius himalayanus opisano po raz pierwszy w 1864 r. Obecnie gatunek ten występuje wyłącznie w północno-zachodnich Indiach i zazwyczaj zamieszkuje tereny położone na wysokości od 1000 do 3500 m n.p.m. Niektóre jednak mogą żyć nawet na niemal 5000 m n.p.m., co czyni je najwyżej znalezionymi wężami.
Schronienie gady te znajdują pod powalonymi drzewami, w szczelinach, w skałach lub pod głazami. Jest to gatunek nocny i lądowy, często widywany w pobliżu swojej kryjówki, do której ucieka, gdy zostanie spłoszony. Jest to leniwy i płochliwy wąż, przemieszczający się powoli z miejsca na miejsce. Jego pożywieniem są głównie wije, stonogi i małe gryzonie. Ukąszenia tego gatunku powodują silny ból i obrzęk, które zwykle ustępują w ciągu dwóch do trzech dni, nawet bez leczenia.
Wszystkie te węże posiadają parę stosunkowo długich zębów, które służą do wstrzykiwania jadu z gruczołów zlokalizowanych w tylnej części górnej szczęki, tuż za oczami.
Węże żyjące na ogromnych wysokościach
Naukowcy rozróżnili też gatunek Gloydius chambensis, który został pierwotnie opisany w 2022 r.w indyjskim dystrykcie Chamba. Żyje na wysokości do 2500 m n.p.m.
Z kolei Gloydius hazarensis to gatunek dotąd nieznany naukowcom. Nazwę nadano mu, ponieważ występuje w regionie Hazara w północno-wschodnim Pakistanie. Podobnie wąż z Hindukuszu (G. hindukushensis) to również nowo opisany gatunek. Zamieszkuje wschodnie podnóża tych gór znajdujących się w północno-zachodnim Pakistanie.
Badacze nie rozróżniali też dotad gatunku Gloydius nepalensis. On zaś występuje w zachodnim i środkowo-zachodnim Nepalu, również w wysokich partiach gór ponad 3000 m n.p.m.
Wszystkie gatunki odizolowały się najprawdopodobniej w wyniku ekstremalnego ukształtowania, jaki panuje w rejonach górskich Himalajów. Badacze uważają, że węże te występują na niewielkich obszarach i są wyjątkowo wrażliwe na zmiany klimatu.
Herpetolodzy podają, że doliny dużych rzek, takich jak Indus i Karnali, mogły stanowić historyczne bariery powodujące izolację gadów.