Przepisy dotyczące zwolnień lekarskich przechodzą duże zmiany. Część nowych regulacji zaczęła obowiązywać już w 2026 r. i dotyczy m.in. kontroli osób przebywających na L4. Kolejny istotny etap zmian nastąpi 1 stycznia 2027 r.
Nowe rozwiązania będą szczególnie ważne dla osób zatrudnionych jednocześnie w kilku miejscach. Zwolnienie lekarskie nie będzie już musiało automatycznie dotyczyć wszystkich tytułów ubezpieczenia. Lekarz będzie mógł wystawić L4 tylko w odniesieniu do jednej pracy.
Zmiany w L4 od 2027 roku. Zwolnienie tylko na jedną pracę
Jeżeli stan zdrowia uniemożliwi pracownikowi wykonywanie jednego zawodu, ale nie będzie przeszkodą w wykonywaniu innego, możliwe będzie korzystanie ze zwolnienia tylko w odniesieniu do pierwszej pracy. W drugim miejscu zatrudnienia pracownik nadal będzie mógł wykonywać swoje obowiązki.
W takiej sytuacji będzie musiał poinformować płatnika zasiłku, że zwolnienie lekarskie zostało wystawione z innego tytułu ubezpieczenia. Nowe rozwiązanie ma zacząć obowiązywać 1 stycznia 2027 r.
Małe firmy mogą samodzielnie kontrolować pracowników
Część zmian weszła w życie wcześniej. Od 13 kwietnia 2026 r. pracodawcy zatrudniający do 20 osób mogą samodzielnie kontrolować sposób wykorzystywania zwolnienia lekarskiego. Wcześniej małe przedsiębiorstwa musiały zwracać się do ZUS z wnioskiem o przeprowadzenie takiej kontroli.
Pracownik może stracić prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia, jeśli podczas L4 wykonuje pracę zarobkową albo podejmuje aktywność niezgodną z celem zwolnienia. Przepisy doprecyzowują jednak, że nie każda czynność związana z pracą musi oznaczać złamanie zasad.
Mail lub telefon nie muszą oznaczać utraty zasiłku
Za pracę zarobkową nie są uznawane czynności incydentalne wynikające z istotnych okoliczności. Oznacza to, że samo odpisanie na służbową wiadomość czy odebranie telefonu nie musi automatycznie prowadzić do utraty prawa do zasiłku chorobowego.
Kluczowe znaczenie ma charakter podejmowanej aktywności. Problem pojawia się przede wszystkim wówczas, gdy osoba na zwolnieniu faktycznie wykonuje pracę zarobkową albo podejmuje działania, które mogą utrudniać leczenie i powrót do zdrowia.
Większe uprawnienia podczas kontroli L4
Nowe regulacje doprecyzowały również kompetencje kontrolerów. Osoba przeprowadzająca kontrolę może potwierdzić tożsamość pracownika, wejść do miejsca, w którym odbywa się kontrola, w tym do mieszkania chorego, oraz uzyskać informacje od kontrolowanego, płatnika składek i lekarza prowadzącego.
Zmieniły się także zasady dotyczące pierwszego dnia zwolnienia. Dzień, w którym pracownik otrzymał L4, jest obecnie wliczany do okresu zasiłkowego niezależnie od tego, czy za ten dzień wypłacono mu pełne wynagrodzenie, czy tylko jego część. Od początku 2027 r. do tych regulacji dojdzie możliwość wystawiania zwolnienia tylko w odniesieniu do jednego tytułu ubezpieczenia.