W ostatnich miesiącach wiele samorządów podniosło stawki za odbiór odpadów komunalnych. Dla emerytów, którzy często dysponują skromnym budżetem, nawet kilka złotych więcej miesięcznie stanowi zauważalne obciążenie. Choć co do zasady opłata za śmieci jest obowiązkowa dla każdego właściciela lub użytkownika nieruchomości, istnieją sytuacje, w których senior może zostać z niej częściowo lub całkowicie zwolniony.
Podwyżki opłat
Podwyżki dotyczą praktycznie całego kraju. W Katowicach stawki wzrosły o około 30 proc., w Radomiu nawet o 100 proc., a przeciętnie w Polsce mieszkańcy płacą o 2–4 zł więcej na osobę. Samorządy tłumaczą te decyzje brakiem wcześniejszych waloryzacji, rosnącymi kosztami gospodarki odpadami oraz niską skutecznością segregacji śmieci przez mieszkańców. Dla wielu emerytów oznacza to realne uszczuplenie domowego budżetu.
Jednocześnie ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach pozwala samorządom wprowadzać własne systemy ulg i zwolnień. Dzięki temu każda gmina może samodzielnie ustalić, komu i na jakich zasadach przyzna pomoc. W efekcie zasady różnią się w zależności od miejscowości, a seniorzy muszą sprawdzać lokalne regulacje.
W Warszawie funkcjonuje program „Warszawska Pomoc Osłonowa”, w ramach którego osoby samotne o dochodach do 1940 zł netto mogą otrzymać zasiłek celowy pokrywający co najmniej połowę kosztów opłaty śmieciowej. To rozwiązanie adresowane przede wszystkim do seniorów z niskimi świadczeniami. W Katowicach z kolei posiadacze Karty Dużej Rodziny mogą skorzystać z 20-procentowej zniżki. W Gdyni częściowe zwolnienie przysługuje właścicielom domów jednorodzinnych, którzy kompostują bioodpady.
Zwolnienie z opłat
Najdalej idące jest jednak całkowite zwolnienie z opłaty. Można z niego skorzystać, gdy nieruchomość jest faktycznie niezamieszkana i nie powstają w niej żadne odpady. Dotyczy to m.in. samotnego emeryta, który na stałe lub przez dłuższy okres – na przykład powyżej miesiąca – przebywa poza domem, w sanatorium, domu opieki czy u rodziny. W takiej sytuacji gmina może umorzyć opłatę w 100 proc.
Zwolnienie nie następuje automatycznie. Senior lub jego przedstawiciel musi złożyć w urzędzie gminy stosowną deklarację o braku osób zamieszkujących nieruchomość, wskazać okres jej nieużytkowania oraz dołączyć dokumenty potwierdzające ten stan, np. zaświadczenie z placówki opiekuńczej czy bilety potwierdzające dłuższy wyjazd. Szczegółowe procedury oraz wymagane oświadczenia ustalane są indywidualnie przez każdą gminę, dlatego konieczny jest kontakt z lokalnym urzędem.