Joanna Biegaj, Wprost.pl: Chcę porozmawiać o zdrowiu mężczyzn. Jak dużym problemem w Polsce jest rak prostaty? Co pokazują statystyki zachorowań i umieralności?
prof. dr hab. n. med. Paweł Wiechno*: Nowotwór prostaty jest nowotworem, który jest najczęściej rozpoznawany w wieku dojrzałym i podeszłym. Trendy związane ze starzeniem się społeczeństwa w Polsce pokazują nam, że problem będzie narastał, a już jest to bardzo duże zagadnienie epidemiologiczne.
Wiemy, że od paru lat nowotwór gruczołu krokowego jest najczęściej rozpoznawanym nowotworem złośliwym wśród mężczyzn. Jest również drugim co do przyczyn umieralności wśród mężczyzn, wyprzedzając raka płuca pod względem częstości zachorowań, ale plasując się zaraz za nim w statystykach umieralności.
Sytuacja jest bardzo niedobra z tego punktu widzenia, że nowotwory gruczołu krokowego na wczesnych etapach rozwoju można leczyć radykalnie. Leczenie radykalne to takie, które daje pacjentowi szansę na trwałe wyleczenie. Jednocześnie każde leczenie radykalne jest dużo tańsze od leczenia pacjentów z chorobą uogólnioną, które obecnie trwa latami. Jesteśmy bardzo efektywni w leczeniu pacjentów z chorobą uogólnioną, ale jest to oczywiście drogie. W związku z tym naszym podstawowym zadaniem powinno być rozpoznawanie nowotworu u pacjentów na wczesnych etapach. Dajemy pacjentowi szansę na trwałe i mniej toksyczne leczenie, a jednocześnie jednak oszczędzamy pieniądze. Wszyscy korzystają. To jest sytuacja win-win.
Skoro wczesne wykrycie jest tak kluczowe, to jak to zrobić systemowo?
Problem polega na tym, że tak naprawdę nie do końca wiemy, jak to zrobić. Były liczne badania dotyczące screeningu raka gruczołu krokowego, opartego właściwie wyłącznie o PSA i następową biopsję gruczołu krokowego. Okazało się, że niestety tego typu proste postępowanie nie jest efektywne. Wykrywamy bardzo wielu pacjentów, u których ta choroba niekoniecznie będzie stanowić zagrożenie dla życia. Kiedyś ci pacjenci byli aktywnie leczeni, a wszystkie procedury, które stosowano, były dość traumatyzujące.
Należy jednak pamiętać, że medycyna absolutnie nie stoi w miejscu, a onkologia pędzi. Pojawiły się nowe procedury w proponowanym schemacie badań przesiewowych dla raka gruczołu krokowego, jak również zmieniły się wybory postępowania u pacjentów z już stwierdzonym nowotworem.
Co to oznacza?