chrona przedemerytalna obejmuje osoby, którym do osiągnięcia wieku emerytalnego zostały cztery lata. To rozwiązanie zapisane w art. 39 Kodeksu pracy ma zabezpieczać pracowników przed wypowiedzeniem umowy o pracę oraz obniżeniem wynagrodzenia. Nie oznacza to jednak, że pracownik tuż przed emeryturą jest całkowicie chroniony w każdej sytuacji.
Wiek ochronny dotyczy kobiet, które ukończyły 56 lat, oraz mężczyzn, którzy mają 61 lat. Przepisy działają tylko wtedy, gdy okres zatrudnienia pozwala uzyskać prawo do emerytury jeszcze w czasie trwania umowy o pracę. To właśnie ten warunek decyduje o tym, czy pracownik rzeczywiście może liczyć na ustawową ochronę.
Ochrona przedemerytalna a rodzaj umowy i staż pracy
Ochrona przedemerytalna nie obejmuje wszystkich zatrudnionych. Przysługuje wyłącznie osobom pracującym na podstawie umowy o pracę. Jeśli umowa została zawarta na określony czas i zakończy się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, pracownik nie skorzysta z tej ochrony. W praktyce oznacza to, że sam wiek nie wystarczy.
Znaczenie ma również odpowiedni staż pracy. Kobieta musi mieć wypracowane 20 lat, a mężczyzna 25 lat. Dopiero spełnienie obu warunków jednocześnie – odpowiedniego wieku oraz stażu – pozwala skorzystać z ochrony. Największe bezpieczeństwo daje umowa o pracę na czas nieokreślony.
Kiedy można stracić pracę
Mimo ochrony przedemerytalnej prawo przewiduje wyjątki. Są trzy sytuacje, w których pracownik może zostać objęty niekorzystnymi zmianami. Dwie z nich dotyczą zwolnienia z pracy, a jedna obniżenia wynagrodzenia. To właśnie te wyjątki pokazują, że ochrona nie działa bezwarunkowo.
Do zwolnienia może dojść wtedy, gdy pracownik w sposób niezawiniony utraci uprawnienia niezbędne do wykonywania dotychczasowej pracy. Drugim przypadkiem jest orzeczenie lekarskie potwierdzające utratę zdolności do wykonywania tej pracy. Z kolei obniżka pensji jest możliwa, gdy w firmie wprowadzane są nowe zasady wynagradzania dla wszystkich pracowników albo dla grupy, do której należy osoba objęta ochroną.