Emerytury mundurowe wyraźnie odstają od świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ale tysiące byłych żołnierzy zawodowych, którzy po zakończeniu służby podjęli pracę w sektorze cywilnym i przez lata odprowadzali składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie otrzymuje obu świadczeń, tylko jedno.
Średnia emerytura mundurowa żołnierzy zawodowych jest niemal dwukrotnie wyższa niż przeciętna emerytura wypłacana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Byli wojskowi walczą o emerytury z ZUS
Ministerstwo Obrony Narodwej uchyliło rąbka tajemnicy w odpowiedzi na interpelację poselską. Grupa posłów kolejny raz zainteresowała się sytuacją emerytalną żołnierzy, którzy rozpoczęli służbę przed 1 stycznia 1999 roku, a po przejściu na emeryturę mundurową pracowali jako pracownicy cywilni i odprowadzali składki do ZUS.
Wielu z nich drugiego świadczenia jednak nie otrzymuje. Zgodnie z art. 95 ustawy o emeryturach i rentach, w większości przypadków wypłacane jest tylko jedno świadczenie – najczęściej wyższa emerytura wojskowa, natomiast emerytura z ZUS jest zawieszana, ponieważ jest niższa. Możliwość zwiększenia emerytury mundurowej o składki w ZUS jest ograniczona tzw. limitem 75 proc. kwoty bazowej.
Sposób naliczania emerytur zależy od momentu wstąpienia do wojska:
-
Służba od 1 stycznia 1999 roku i później – obowiązuje zasada pełnej odrębności systemów. Funkcjonariusze mogą nabyć i pobierać emeryturę zarówno mundurową, jak i powszechną z ZUS, ponieważ okresy „pracy cywilnej” nie budują podstawy wymiaru emerytury mundurowej. -
Służba przed 2 stycznia 1999 roku – osoby te mogą pobierać, co do zasady, tylko jedno świadczenie. Okresy pracy cywilnej są u nich doliczane do emerytury mundurowej tylko do określonego limitu.
Zamieszanie w Sądzie Najwyższym z wojskowymi emeryturami
Sekretarz stanu w MON Paweł Bejda odpisał posłom, że MON uczestniczył w roboczych spotkaniach z przedstawicielami Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczących tej sprawy. W grze jest zmiana reguł zbiegu emerytur dla żołnierzy powołanych do służby przed 2 stycznia 1999 roku, a prace są dopiero na etapie analiz. Dodatkowa emerytura z ZUS dla emerytowanych wojskowych oznaczałyby dodatkowe obciążenia finansowe dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Sprawa robi się pilna, ponieważ w 2019 roku jeden z emerytowanych pilotów wojskowych otrzymał wyrok Sądu Najwyższego stwierdzający nierówne traktowanie i naruszenie art. 32 Konstytucji RP. Wojskowy pobierał emeryturę wojskową w maksymalnej dopuszczalnej wysokości, więc nie mógł doliczyć stażu cywilnego do swojej emerytury wojskowej, a chodzi o 23 lata pracy cywilnej i odprowadzania składek do ZUS.
Sąd Najwyższy stwierdził, że jego sytuacja jest taka sama, jak osób przyjętych do służby po 1 stycznia 1999 roku, a jednak jest traktowany inaczej. Nie ma bowiem możliwości uzyskania dodatkowego świadczenia – w przeciwieństwie do kolegów, którzy rozpoczęli służbę później. Sprawa dotyczy również policjantów czy innych służb mundurowych – funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej.
W 2021 roku Sąd Najwyższy w rozszerzonym składzie zmienił jednak wyrok z 2019 roku.