Przekazywanie pieniędzy w rodzinie to częsta forma wsparcia finansowego, ale taka pomoc nie zawsze pozostaje poza zainteresowaniem urzędu skarbowego. Choć przepisy pozwalają na przekazywanie darowizn między bliskimi, trzeba pamiętać o limitach, terminach i odpowiednim udokumentowaniu całej operacji.
Od lipca 2023 r. obowiązują wyższe progi podatkowe dla darowizn, co daje większą elastyczność. Trzeba jednak pamiętać, że limity odnoszą się do sumy pieniędzy przekazanych przez jedną osobę w ciągu ostatnich pięciu lat. To właśnie ta zasada może mieć kluczowe znaczenie przy ocenie, czy darowizna wymaga zgłoszenia.
Darowizna od rodziny a grupa zerowa i limit zgłoszenia
Dla najbliższej rodziny przewidziano tzw. grupę zerową. Oznacza to możliwość przyjmowania darowizn bez podatku, nawet bez ograniczenia kwotowego. Nie oznacza to jednak całkowitej dowolności, bo przy wyższych kwotach pojawia się obowiązek zgłoszenia darowizny do urzędu skarbowego.
Jeżeli wartość przekazanych pieniędzy przekracza 36 120 zł, obdarowany musi dopełnić formalności. W takim przypadku konieczne jest zgłoszenie darowizny oraz udokumentowanie wpłaty. Bez tego nawet pomoc od najbliższej rodziny może stać się problemem podatkowym.
Darowizna od rodziny w gotówce może budzić pytania fiskusa
Po przekroczeniu wskazanego progu obdarowany ma sześć miesięcy na złożenie formularza SD-Z2. Termin liczony jest od momentu przekazania pieniędzy. Niedopełnienie tego obowiązku może oznaczać utratę prawa do korzystnego rozliczenia przewidzianego dla najbliższych członków rodziny.
Szczególne wątpliwości budzi darowizna przekazywana w gotówce. Problem pojawia się zwłaszcza wtedy, gdy obdarowany sam wpłaca dużą sumę na konto. Taka sytuacja może rodzić pytania o źródło pochodzenia pieniędzy i zostać zakwestionowana podczas kontroli skarbowej.
Darowizna od rodziny a podatek i ryzyko sankcji
W przypadku nieudokumentowanych darowizn gotówkowych stosowana jest zwykła skala podatkowa dla I grupy podatkowej. Oznacza to podatek wynoszący od 3 proc. do 7 proc. nadwyżki ponad kwotę wolną. To pokazuje, że brak odpowiednich dokumentów może mieć bezpośrednie skutki finansowe.
Jeszcze poważniejsze konsekwencje grożą przy ukrywaniu darowizny. Jak przypomniano, podatek karny od nieujawnionych przychodów może sięgnąć 20 proc. Dlatego nawet w przypadku przekazania pieniędzy między bliskimi nie warto lekceważyć przepisów i obowiązków wobec urzędu skarbowego.
Darowizna od rodziny. Jak uniknąć problemów z urzędem
Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest przekazywanie pieniędzy przelewem bankowym z odpowiednim opisem. Taki sposób pozwala łatwiej wykazać źródło środków i ogranicza ryzyko sporów z fiskusem. Jeśli darowizna przekracza 36 120 zł, trzeba dodatkowo pamiętać o złożeniu formularza SD-Z2 w ciągu sześciu miesięcy od wpłaty.
Ważne jest także kontrolowanie łącznej wartości darowizn od jednej osoby z ostatnich pięciu lat. Przy częstych przekazach to właśnie suma świadczeń może zdecydować o obowiązku zgłoszenia. Dopilnowanie tych zasad pozwala uniknąć niepotrzebnych komplikacji prawnych i podatkowych.