W skrócie
-
Susły opuszczają swoje zimowe kryjówki na południu Polski, a nadchodzące warunki pogodowe mogą wpłynąć na ich tegoroczne rozmnażanie.
-
Samce pojawiają się już pod koniec marca i zajmują terytoria, natomiast samice budzą się później i rozpoczynają okres godowy.
-
W Polsce występują dwa gatunki susłów: moręgowany i perełkowany, oba poważnie zagrożone, przy czym populacja susła perełkowanego jest bardzo nieliczna i występuje jedynie na Lubelszczyźnie.
Susły zaczynają opuszczać swoje zimowe kryjówki, a warunki pogodowe w najbliższym czasie mogą zadecydować o ich tegorocznym rozmnażaniu. Po okresie chłodów na suchych łąkach południowej Polski widać wyraźne ożywienie.
Choć samce pojawiły się już pod koniec marca i zajęły swoje terytoria, samice budzą się później i dopiero teraz wychodzą na powierzchnię, rozpoczynając okres godowy. Najbliższe tygodnie będą kluczowe dla przyszłości populacji. Po długiej hibernacji zwierzęta są osłabione i intensywnie żerują, by odzyskać siły.
Późniejsze wybudzanie się samic to strategia pozwalająca uniknąć kapryśnej pogody oraz intensywnych walk między samcami o dominację, tłumaczą przyrodnicy. Rywalizacja ta bywa gwałtowna i prowadzi do tego, że słabsze osobniki zostają zepchnięte na obrzeża kolonii, gdzie mają mniejsze szanse na rozmnażanie. Gdy temperatury rosną, sytuacja w koloniach się stabilizuje, co daje samicom większą swobodę wyboru partnera.
Opóźnienie w wybudzaniu się samic z zimowego snu nie jest przypadkowe. Dzięki temu unikają one okresu niestabilnej pogody oraz największej intensywności sporów między samcami o obszary ich „wyłącznej kompetencji godowej”
Rozród susłów odbywa się tylko raz w roku i trwa około miesiąca. Jego powodzenie silnie zależy od pogody – chłód i deszcz mogą sprawić, że wiele samic nie zajdzie w ciążę, natomiast sprzyjające warunki znacząco zwiększają ten odsetek. Ma to ogromne znaczenie dla przetrwania gatunku, zwłaszcza przy jego niskiej liczebności. W jednym miocie rodzi się zwykle kilka młodych, najczęściej trzy lub cztery.
Dwa zagrożone gatunki gryzoni
W Polsce żyją dwa gatunki susłów – moręgowany i perełkowany – i oba są poważnie zagrożone. Populacja susła perełkowanego jest bardzo nieliczna i występuje jedynie na Lubelszczyźnie. Z kolei suseł moręgowany został w kraju wcześniej wytępiony, a jego obecność jest dziś wynikiem wieloletnich działań reintrodukcyjnych. Mimo tych wysiłków liczebność obu gatunków nadal pozostaje niska.
Eksperci podkreślają, że to ważna lekcja dla ochrony przyrody – znacznie łatwiej i taniej jest chronić gatunki, zanim wyginą, niż później próbować je odtwarzać.
Oba gatunki susłów, wraz z chomikiem europejskim tworzą grupę najbardziej zagrożonych wymarciem ssaków współczesnej fauny Polski. Dlatego ich wiosenne pojawienie się na łąkach i polach to nie tylko ciekawostka przyrodnicza, ale także przypomnienie o kruchości rodzimych ekosystemów, zaznaczają przyrodnicy z PTOP Salamandra, którzy w Polsce zajmują się ratowaniem życia tych ssaków.