-
Administracja USA poinformowała o wstrzymaniu procesu uwalniania więźniów politycznych na Białorusi, co przekazała agencji Reuters Swiatłana Cichanouska.
-
Rozmowy na temat uwolnienia więźniów spowolniły, a powód tego nie został oficjalnie ujawniony, mimo że Stany Zjednoczone zniosły sankcje na nawozy potasowe z Białorusi w zamian za wcześniejsze wypuszczenia.
-
Według organizacji Wiasna, w białoruskich więzieniach nadal przebywa prawie 870 osób, a aresztowania przeciwników władz trwają, podczas gdy część nowych więźniów zastępuje wypuszczonych.
-
Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Interii, otwiera się w nowym oknie
Reuters zauważa, że informacje przekazywane przez Cichanouską są pierwszym publicznym potwierdzeniem spowolnienia tempa negocjacji prowadzonych przez wysłannika prezydenta Donalda Trumpa, Johna Coale’a, które do tej pory doprowadziły do uwolnienia ponad 400 więźniów przetrzymywanych przez reżim Alaksandra Łukaszenki.
Organizacja praw człowieka „Wiasna” twierdzi, że w białoruskich więzieniach pozostaje prawie 870 osób, w tym co najmniej 170, które są „szczególnie narażone” ze względu na wiek, chorobę lub trudne warunki przetrzymywania.
Białoruś, więźniowie polityczni. „To nie jest koniec tego procesu”
Cichanousk wyjaśniła, że zna powód spowolnienia procesu uwalniania więźniów, ale nie może go zdradzić. – Znając powód, nie martwię się tym. Oczywiście chcemy, aby jak najszybciej zwolniono więcej osób, bo każda zwłoka pogarsza stan zdrowia wielu z nich, ale to nie jest koniec tego procesu – zapewniła.
Reuters przypomina decyzja USA o podjęciu rozmów z Łukaszenką, który jest bliskim sojusznikiem Władimira Putina, „stanowiła radykalne odejście od dotychczasowej polityki Zachodu”.
„Przez lata białoruski przywódca był traktowany jak parias i obciążany sankcjami USA i UE z powodu łamania praw człowieka oraz poparcia dla Rosji w wojnie z Ukrainą” – czytamy.
Cichanouska, która jest uznawana przez rządy zachodnie za prawowitą zwyciężczynię wyborów prezydenckich na Białorusi z 2020 roku, z zadowoleniem przyjęła zaangażowanie Stanów Zjednoczonych jako ważną inicjatywę humanitarną, ostrzegając jednocześnie przed legitymizacją rządów Łukaszenki.
Chociaż liderka białoruskiej opozycji nie ukrywała swojego niezadowolenia z powodu publicznych pochlebstw Trumpa pod adresem Łukaszenki, którego nazwał „szanowanym prezydentem Białorusi”, teraz przyznaje, że podejście USA okazało się skuteczne.
– Ani prezydent Trump, ani osoby z jego otoczenia nie są naiwne, rozumieją, z kim mają do czynienia i potrafią wykonać pewne taktyczne ruchy, aby uwolnić ludzi – powiedziała.
Stany Zjednoczone zniosły sankcje na białoruskie nawozy
Stany Zjednoczone ogłosiły w grudniu zniesienie sankcji na nawozy potasowe z Białorusi, wiodącego światowego producenta, w zamian za uwolnienie więźniów.
Nie przełożyło się to jednak na znaczący wzrost dochodów Łukaszenki, ponieważ sankcje UE nadal obowiązują, zmuszając Białoruś do kierowania eksportu przez Rosję zamiast bardziej efektywną trasą przez litewski port w Kłajpedzie.
W zeszłym miesiącu Litwa poinformowała, że Stany Zjednoczone naciskają na przywrócenie Białorusi dostępu do tego portu, ale Wilno nie zamierza rozmawiać na ten temat, do czasu obowiązywania europejskich sankcji, czyli do lutego 2027 roku.
Paweł Słunkin, były białoruski dyplomata, obecnie pracujący jako niezależny analityk polityczny, stwierdził w rozmowie z Reutersem, że to właśnie frustracja Łukaszenki wynikająca z braku możliwości przekonania Europejczyków przez Amerykanów, była prawdopodobną przyczyną opóźnienia w rozmowach dotyczących więźniów.
– Prawdopodobnie Amerykanie złożyli Łukaszence obietnicę, której nie byli w stanie spełnić – powiedział w wywiadzie telefonicznym.
– Amerykańskie sankcje nigdy nie były największym problemem dla reżimu w Mińsku. Najsurowsze sankcje to te europejskie – dodał.
Nasilenie napięć między Białorusią a Zachodem
Reuters przypomina, że zawieszenie rozmów zbiega się w czasie z nasileniem napięć między Łukaszenką a Zachodem.
W ostatnich tygodniach Białoruś przeprowadziła wspólne ćwiczenia nuklearne z Rosją, a prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski stwierdził, że jego zdaniem Moskwa próbuje wciągnąć Białoruś głębiej w wojnę.
Swiatłana Cichanouska przekazała również, że mimo apeli ze strony Stanów Zjednoczonych, na Białorusi cały czas trwają aresztowania przeciwników Łukaszenki.
Jak stwierdziła „ludzie są aresztowani codziennie”, ale brakuje w tej sprawie dokładnych statystyk, „ponieważ krewni obawiają się represji ze strony władz”.
Według niej Łukaszenka stosuje strategię „drzwi obrotowych”, zastępując starych więźniów nowymi, aby utrzymać swoją siłę przetargową.
Organizacja praw człowieka „Wiasna” poinformowała o co najmniej 50 wyrokach więzienia wydanych od grudnia, które uważa za motywowane politycznie. Tylko w zeszłym miesiącu dodała 32 nazwiska do swojej listy więźniów politycznych.