-
Jerzyki wykazują wyjątkową lojalność wobec swoich miejsc lęgowych i co roku wracają do tych samych gniazd, co potwierdziły 15-letnie obserwacje naukowców z RSPB.
-
Utrata miejsc gniazdowania z powodu modernizacji budynków jest główną przyczyną spadku populacji jerzyków w Wielkiej Brytanii o 70 procent od 1995 roku.
-
W Wielkiej Brytanii podejmowane są lokalne i społeczne inicjatywy mające na celu ochronę jerzyków, ale wsparcie rządu jest ograniczone.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Potwierdza to 15-letnie badanie naukowców z Royal Society for the Protection of Birds (RSPB), które podkreśla ogromne znaczenie ochrony i tworzenia nowych miejsc lęgowych dla tego gatunku. Jerzyk to równocześnie jeden z najbardziej zagrożonych ptaków w Wielkiej Brytanii.
Jerzyki wracają co roku do tych samych gniazd
Jerzyk znajduje się na czerwonej liście gatunków zagrożonych w Wielkiej Brytanii. Od 1995 r. jego populacja w Wielkiej Brytanii spadła aż o 70 proc. Główną przyczyną jest utrata miejsc gniazdowania – stare budynki są modernizowane lub ocieplane, co likwiduje szczeliny i otwory, w których ptaki od pokoleń zakładały gniazda.
Naukowcy z RSPB przez 15 lat obserwowali 190 jerzyków w 243 gniazdach w wiosce Drewsteignton na wrzosowiskach Dartmoor w hrabstwie Devon. Wyniki są jednoznaczne: 94 proc. ptaków wracało co roku do dokładnie tego samego miejsca lęgowego.
Co ciekawe, lojalność wobec gniazda jest znacznie silniejsza niż wobec partnera. Tylko 59 proc. jerzyków łączyło się w kolejnym sezonie z tym samym osobnikiem. Kamery w gniazdach zarejestrowały czasem zacięte spory o skrzynkę lęgową.
Krytycznie ważne jest więc chronienie istniejących gniazd i tworzenie nowych w miastach i osiedlach.
Cegiełki dla jerzyków
W Szkocji od tego roku instalacja specjalnych „cegiełek jerzykowych” (ang. swift bricks) – prostych, pustych w środku cegieł – jest ona obowiązkowa w nowych budynkach. W Anglii rząd konsekwentnie odmawia wprowadzenia takiego obowiązku, mimo że koszt jednej takiej cegiełki to zaledwie ok. 35 funtów. Mogłoby to znacznie odwrócić problemy z lęgami jerzyków.
Tegoroczna wiosna pokazała, jak dramatyczna jest sytuacja w niektórych miejscach. Wynika ona z obojętności lub braku świadomości. W Derbyshire kolejarze z Network Rail pod naciskiem lokalnej społeczności ponownie otworzyli zamurowane otwory w wiadukcie kolejowym. Niestety, w Dorking w hrabstwie Surrey kontrahenci wyburzyli budynek z gniazdami jerzyków w trakcie sezonu lęgowego.
W tym roku przypada „UK Swift Awareness Week”, czyli „Tydzień Świadomości Jerzyka”. Ponad 150 lokalnych grup z całego kraju organizuje wydarzenia, edukując mieszkańców, jak pomagać wyjątkowym i kluczowym w ekosystemach ptakom.
Jerzyki to jeden z symboli brytyjskiego lata – ich głośne, przenikliwe krzyki nad miastami są uwielbiane przez mieszkańców. Bez pilnej ochrony miejsc lęgowych ten charakterystyczny dźwięk lata może wkrótce stać się wspomnieniem, a mieszkańcy utracą wyjątkowego sprzymierzeńca w walce z nielubianymi owadami.