Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że w określonych okolicznościach czas przejazdu do pracy i powrotu z niej należy zaliczyć do czasu pracy. Rozstrzygnięcie obowiązuje również w Polsce, jednak dotyczy wyłącznie sytuacji spełniających konkretne warunki.
Spór rozpoczął się w Hiszpanii
Sprawa trafiła do TSUE po sporze dotyczącym pracowników firmy zajmującej się pielęgnacją terenów zielonych. Każdego dnia zbierali się oni w wyznaczonym przez pracodawcę miejscu, skąd firmowym samochodem jechali do miejsca wykonywania obowiązków. Pracodawca uznawał za czas pracy jedynie przejazd w jedną stronę, dlatego hiszpański sąd zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy także droga powrotna powinna być traktowana jako czas pracy.
W wyroku z 9 października 2025 r. Trybunał uznał, że zarówno dojazd, jak i powrót organizowane przez pracodawcę stanowią czas pracy. W uzasadnieniu wskazano, że przepisy unijne rozróżniają jedynie czas pracy i czas odpoczynku. Nie przewidują odrębnej kategorii obejmującej sam czas podróży.
Kiedy przejazd wlicza się do czasu pracy?
Trybunał podkreślił, że decydujące znaczenie mają okoliczności przejazdu. Musi on stanowić element wykonywania obowiązków służbowych, a organizacją podróży powinien zajmować się pracodawca. To on wyznacza miejsce zbiórki, trasę, czas przejazdu oraz zapewnia pojazd.
Jednocześnie pracownik nie może swobodnie dysponować swoim czasem. Nawet jeśli podczas podróży jedynie siedzi w samochodzie, korzysta z telefonu lub czyta gazetę, pozostaje do dyspozycji pracodawcy, co oznacza, że czas ten może zostać uznany za czas pracy.
Nie każdy pracownik skorzysta z wyroku
Orzeczenie nie obejmuje wszystkich przypadków. Nie dotyczy osób posiadających stałe miejsce pracy, które jedynie okazjonalnie wyjeżdżają do klienta lub na szkolenie. Nadal nie zmieniają się również zasady dotyczące codziennych dojazdów z domu do stałego miejsca pracy i powrotów z niego. Taki przejazd pozostaje czasem prywatnym.
Wyrok obowiązuje także w Polsce
Zasady wynikające z orzeczenia mają zastosowanie również w Polsce w odniesieniu do przejazdów organizowanych przez pracodawcę. Kodeks pracy wskazuje, że czasem pracy jest okres, w którym pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub innym miejscu wyznaczonym do wykonywania obowiązków. Obejmuje to nie tylko wykonywanie pracy, lecz także gotowość do jej świadczenia oraz czynności przygotowawcze, takie jak szkolenia BHP czy odprawy.