Rządowi premiera Donalda Tuska czas ewidentnie przyspieszył – wyborcy umieją rozliczyć polityków ze „100 konkretów na pierwsze 100 dni rządu”. Nowe wybory parlamentarne w 2027 roku zbliżają się z prędkością światła.
Jedną z obietnic wyborczych była liwidacja Funduszu Kościelnego. Na stronie internetowej poświęconej obietnicom wyborczym ma numer 16. i „świeci się” na pomarańczowo, co znaczy, że po niemal czterech latach jest „w trakcie realizacji”. Ale wiele się już wyjaśniło.
Wyliczenia Zespołu do spraw Funduszu Kościelnego. Episkopat nic nie wie
Prace Międzyresortowego Zespołu do spraw Funduszu Kościelnego pod kierownictwem wicepremiera i ministra obrony Władysława Kosiniaka-Kamysza wciąż trwają. Zespół, ktory nie lubił się często zbierać, jednak przeanalizował kilka finansowych wariantów likwidacji Funduszu Kościelnego.
Celem zmian było zakończenie państwowego finansowania składek na ubezpieczenia społeczne duchownych, które stanowią większość wydatków tego funduszu.
Już wiadomo co się bardziej opłaca Kościołowi, a co budżetowi państwa. Do publicznej wiadomości trafiły finansowe skutki propozycji wprowadzenia 2 proc. podatku kościelnego. Konferencja Episkopatu Polski (KEP) wydała w tej sprawie komunikat, z którego wynika, że „do tej pory nie otrzymała żadnej konkretnej propozycji ze strony rządowej ws. likwidacji bądź zastąpienia Funduszu Kościelnego”. Jest ku temu powód.
Fundusz Kościelny czy podatek na kościół? Już wiadomo co się komu bardziej opłaca
Wiceminister MON Paweł Bejda poinformował w piśmie do marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Włodzimierza Czarzastego, że zespół roboczy przeanalizował cztery warianty docelowych rozwiązań. „Nie uzyskały dotychczas akceptacji Ministra Finansów, który wskazuje na konieczność uwzględnienia aktualnych uwarunkowań budżetowych państwa” – napisał.
Co już wiadomo? Wiadomo, że wyliczenia opierają się na wpływach z podatku PIT za 2025 rok – to około 200 mld zł. Gdyby 50 proc. podatników zdecydowało się na przekazanie części podatku związkom wyznaniowym, do budżetu państwa nie trafiołoby około 2 mld zł. Przy założeniu, że taką decyzję podjęłoby 25 proc. podatników, kwota ta wyniosłaby około 1 mld zł.
Fundusz Kościelny na 2026 rok to kwota zaledwie 272,56 mln zł.
Z czego żyje Kościół? Nie musi płacić wielu podatków od zysków
W marcu 2025 roku rzecznik KEP ks. Leszek Gęsiak w rozmowie z PAP powiedział, że zyski z około 60 tys. hektarów, które należą się kościołowi nadale czerpie państwo. „Zgodnie z ustawą dochody z nich uzyskiwane są więc podstawą jego finansowania. Nie ustały zatem racje istnienia funduszu. Myśląc o jego ewentualnym zniesieniu, trzeba więc zaproponować rozwiązanie uczciwie go zastępujące” – podkreślił.
Fundusz Kościelny powstał na mocy ustawy z 20 marca 1950 roku. Według założeń, miał być formą rekompensaty dla Kościołów i związków wyznaniowych za przejęte od nich przez państwo nieruchomości ziemskie.
Fundusz Kościelny to nie jedyne źródło utrzymania Kościoła. Są jeszcze darowizny parafian na cele kultu religijnego, które można odliczyć od podatku. Są pieniądze zbierane na tzw. tacę w kościele, które nie podlegają opodatkowaniu – zgodnie z Konkordatem, traktuje się je jako dobrowolne datki i ofiary wiernych na cele religijne.
Kościół czerpie jeszcze zyski z działalnosci gospodarczej: rolnictwo, najem nieruchomości, wydawnictwa, sprzedaż dewocjonaliów, media, usługi turystyczne oraz domy opieki. Zyski te mogą być w pełni zwolnione z podatku CIT, jeśli zostaną przeznaczone na cele kultu, oświaty, nauki lub działalności charytatywnej.