Ustawa z 2026 roku o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, nałożyła na osoby, które otrzymały w Polsce numer PESEL UKR na podstawie samego oświadczenia o danych osobowych poważny obowiązek.
Do końca sierpnia muszą one potwierdzić swoją tożsamość ważnym dokumentem (paszportem) w dowolnym urzędzie gminy. Brak wypełnienia tego obowiązku oznacza duże kłopoty, także finansowe.
ZUS ostrzega przed utratą ststusu i przywilejów. Dowód tożsamości
Kto nie dopełni tych formalności, straci status UKR na rzecz statusu NUE, który oznacza brak ochrony czasowej. Taka zmiana od 1 września 2026 roku oznacza również utratę uprawnień socjalnych, w tym wychowawczego świadczenia 800+. Oficjalne statystyki rządowe nie podają dokładnej liczby osób, których dotyczy ta sytuacja, jednak szacunki wskazują na setki tysięcy osób.
Kiedy ochrona czasowa wygaśnie, dalszy legalny pobyt w Polsce będzie wymagał uzyskania „nowej podstawy do pobytu” – ostrzega ZUS.
Taka sytuacja często dotyczy dzieci. „W pierwszych miesiącach po wybuchu wojny wielu rodziców i opiekunów uzyskało numer PESEL UKR dla swoich dzieci, mimo że nie miały one paszportów lub innych dokumentów podróży” – wyjaśnił ZUS.
Do czego służy Ukraińcom ID-karta? Mogą ją wyrobić w Polsce
Jakie dokumenty wchodzą w grę? Ważny paszport. Ukraińcy posiadają również „paszport obywatela Ukrainy”, który jest odpowiednikiem polskiego dowodu osobistego. Starsze wersje tego dokumentu mają formę książeczki, ale od 2018 roku dokument ten wydawany jest w formie plastikowej karty (ID-karta) z chipem biometrycznym.
Ukraiński dowód osobisty (karta ID) jest ważny przez 4 lata dla osób poniżej 18. roku życia, oraz przez 10 lat dla osób pełnoletnich. Pierwszą ID-kartę otrzymuje się po ukończeniu 14. roku życia. Wymiana dokumentu nie wymaga wizyty na Ukrainie. Wniosek można złożyć także w placówkach Państwowego Przedsiębiorstwa „Dokument”. Punkty te działają także w Polsce: w Warszawie, Krakowie, Gdańsku i Wrocławiu.
Ukraińcy moga również w Polsce wyrobić paszport, ale w tym wypadku zasady są zróżnicowane. Zależą od płci, wieku oraz obowiązujących na Ukrainie przepisów mobilizacyjnych. Ponieważ ID-karta służy tylko do potwierdzania tożsamości wewnątrz granic Ukrainy, nie jest to dokument, z którym można podróżować za granicę. Wjazd do krajów Unii Europejskiej wymaga okazania paszportu biometrycznego.