Podatek od towarów i usług, czyli VAT to najważniejsze i zdecydowanie największe źródło dochodów budżetu państwa. Odpowiada zazwyczaj za około 45–50 proc. wszystkich wpływów. W 2025 roku przyniósł rekordowe 321,6 miliardów złotych – prawie o 34 mld zł więcej niż w poprzednim roku.
Jest się o co bić, dlatego resort finansów nie szuka powodów do obniżki podatku VAT, tylko do podwyżki. Tak będzie wkrótce z napojami.
Napoje zdrowsze niż woda? Niezrozumiałe preferencje podatkowe
O tym, że absurdów podatkowych w polskich przepisach nie brakuje, nie trzeba nikogo szczególnie mocno przekonywać. Producent wody mineralnej Cisowianka – spółka Nałęczów Zdrój – nie może się pogodzić z niższą stawką podatku VAT na napoje gazowane i soki, a z wyższą na wodę mineralną.
Woda dostarczana bezpośrednio z sieci wodociągowej jest objęta 8 procentową stawką VAT. Jednak gdy woda, nawet ta z ujęć głębinowych, trafi do handlu w zamkniętym opakowaniu, automatycznie nakładana jest na nią stawka 23 proc. Za to napój z minimum 20 proc. soku owocowego lub warzywnego ma stawkę 5 proc. VAT. Dlaczego przepisy podatkowe faworyzują słodzone napoje i wody smakowe, kiedy państwo powinno zachęcać Polaków do wyboru o wiele zdrowszej wody? To pytanie retoryczne.
Cierpliwość spółki Nałęczów Zdrój już się wyczerpała, dlatego domaga się od Skarbu Państwa ponad 5 mln zł odszkodowania za straty, które miały wynikać z dyskryminujących przepisów podatkowych niezgodnych także z unijną dyrektywą o podatku VAT oraz z zasadą równego traktowania zawartą w Konstytucji RP.
Wyższy VAT i wyższa akcyza. Podatkowe plany rządu na 2027 rok
Resort finansów dostrzegł inną niekonsekwencję podatkową: piwo bezalkoholowe jest obciążone podstawową stawką 23 proc., ale takie samo piwo z sokiem korzysta ze stawki 5 proc. VAT. – Wyrównamy stawkę do 23 proc. i będziemy kontynuować te działania – zapowiedział wiceminister finansów Jarosław Neneman.
Wspomniał również, że zlikwidowana zostanie preferencyjna stawka na napoje bezalkoholowe, które są sprzedawane pod nazwami i w opakowaniach podobnych do napojów alkoholowych. – Podobnie zrobimy z napojami energetycznymi z sokiem – powiedział. Wspomniał również, że szykowana jest także zmiana opodatkowania akcyzą alkoholi.
Zgodnie z przyjętą mapą drogową akcyzy, stawki na alkohol już wzrosły o 15 proc. od 1 stycznia 2026 roku. Kolejna podwyżka akcyzy o dodatkowe 15 proc. jest planowana na 2027 rok. Rząd chce także podnieść czterokrotnie opłatę od małych opakowań alkoholu: z 25 zł do 100 zł za każdy pełny litr 100 proc. alkoholu w opakowaniach o objętości do 300 ml.