Koniec z „turystyką emerytalną”? Projekt Konfederacji trafił do Sejmu

Projekt ustawy wpłynął do Sejmu 18 września 2026 r. pod numerem RPW/31544/2026-1P. Inicjatywa ustawodawcza została zgłoszona przez posłów Klubu Parlamentarnego Konfederacja Wolność i Niepodległość i skierowana do marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego. Wniesiony projekt dotyczy nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Wyższe wymogi dla dopłat z FUS. Do Sejmu trafił projekt

Omawiany projekt zakłada wprowadzenie dodatkowego kryterium przy ubieganiu się o państwową dopłatę do kwoty najniższej emerytury. Zgodnie z proponowaną zmianą art. 87 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wyrównanie będzie przysługiwało osobie, która spełnia dotychczasowe warunki (wiek oraz staż pracy), a ponadto, jak czytamy w ustawie: „zwaloryzowana wysokość składek na ubezpieczenie emerytalne ewidencjonowana na koncie ubezpieczonego jest nie niższa niż równowartość dwudziestopięciokrotności kwoty minimalnego wynagrodzenia pracowników”.

W 2026 roku przy płacy minimalnej 4 806 zł brutto oznacza to konieczność zgromadzenia na koncie w ZUS kapitału składkowego w wysokości co najmniej 120 150 zł. Przepis przejściowy zawarty w art. 2 nakazuje stosowanie nowych zasad również do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji.

Wymaganą kwotę 120 150 zł w składkach odkłada się przez 128 miesięcy (10 lat i 8 miesięcy). Projektodawcy zaznaczają jednak, że uwzględniając coroczny wzrost najniższej pensji oraz coroczną waloryzację składek na koncie ZUS, w rzeczywistości czas ten będzie jeszcze krótszy.

Konfederacja chce ograniczyć „turystykę emerytalną”. Uzasadnienie nowelizacji

W uzasadnieniu projektu autorzy wskazują, że głównym celem projektowanej regulacji jest zmiana dotychczasowego mechanizmu, który w ich ocenie sprzyja nadużyciom finansowym. Nowelizacja ma służyć uszczelnieniu systemu emerytalnego oraz ograniczeniu ryzyka nieprawidłowości i zjawiska tzw. turystyki emerytalnej.

Projektodawcy zwracają uwagę na skutki dwustronnych umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym. Polska posiada je m.in. z Ukrainą, Białorusią, Izraelem, Kanadą, Turcją czy Australią, które pozwalają na sumowanie okresów ubezpieczenia przy ustalaniu prawa do polskiej emerytury minimalnej.

Jak podkreślają wnioskodawcy, motywacja do korzystania z tych przepisów wynika z ogromnej dysproporcji w wysokości świadczeń pomiędzy niektórymi krajami, wskazując głównie na Ukrainę. Minimalna emerytura w Ukrainie w 2026 r. wynosi 2 595 hrywien (ok. 214 zł), podczas gdy najniższe świadczenie w Polsce to 1 978,49 zł brutto.

W uzasadnieniu powołano się na konkretny przykład obrazujący działanie obecnego systemu:

„Jednym z przykładów na działanie obecnych przepisów jest przypadek obywatelki Ukrainy, której emerytura wypracowana w Polsce wynosiłaby zaledwie 13,86 zł miesięcznie, ale dzięki przepisom jej świadczenie może zostać podwyższone do poziomu polskiej emerytury minimalnej. W tym przypadku miesięczna dopłata wyniosła 1539,49 zł, a dodatkowo wypłacono ponad 73 tys. zł wyrównania za wcześniejszy okres”.

Ponadto, jak podają autorzy projektu:

„W ocenie projektodawców należy zmienić obecną sytuację, w której tylko jeden miesiąc pracy i odprowadzenie jednej składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe do ZUS otwiera obcokrajowcom drogę do polskiej minimalnej emerytury”.

Wnioskodawcy przytaczają również dane, z których wynika, że w lipcu 2026 r. z wyrównania do emerytury minimalnej korzystało 13,1 tys. cudzoziemców (w tym 1,5 tys. obywateli Ukrainy), a łączny koszt dopłat dla obcokrajowców w 2025 r. wyniósł 123,5 mln zł. Wprowadzenie progu dwudziestopięciokrotności minimalnego wynagrodzenia ma – zdaniem wnioskodawców – skutecznie uszczelnić system i zatrzymać wzrost tych wydatków.