-
Ptaki rozwijały się obok dinozaurów i osiągnęły umiejętność lotu już w epoce mezozoicznej, podczas gdy dinozaury tej zdolności raczej nie posiadały lub posiadały ją w ograniczonej formie szybowania.
-
Odkryty w Chinach Yuezhuornis yangyuanensis, ptak z okresu jury, miał cechy zarówno ptasie, jak i raptorów, w tym hakowaty pazur i zęby, ale był prawdopodobnie nielotem.
-
Odnalezienie nielotnego ptaka z późnej jury poddaje w wątpliwość teorię, że lot był kluczowym czynnikiem ewolucji najstarszych ptaków, sugerując zróżnicowane ścieżki rozwoju tych zwierząt.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Nowy gatunek pochodzi z Fujian w Chinach, gdzie znajdują się bezcenne skamieniałości z okresu jury, w tym szczątki najstarszych ptaków sprzed 150 milionów lat. Wśród tych najstarszych ptaków są absolutnie przełomowe w dziejach ewolucji zwierzęta jak Baminornis i Zhengheornis. Pisaliśmy o nich z Zielonej Interii., otwiera się w nowym oknie
Końcówka -ornis w nazwie zwierzęcia zdradza ptaka, a dokładniej – prastarego przodka ptaków z mezozoiku. Z czasów, gdy ta grupa dopiero się kształtowała w pewnym kontraście do raptorów (dromeozaurów), z którymi ptaki się łączy albo nawet utożsamia.
Owszem, ptaki i teropody należą do tego samego pnia ewolucyjnego i mają bardzo wiele wspólnego, ale nie są tożsame. Różniły się, a jedną z ważnych różnic jest kwestia lotu. Uważa się, że dinozaury nie zdołały opanować aktywnego lotu, w odróżnieniu od pterozaurów czy właśnie ptaków. Te latały już w mezozoiku i to aktywnie, nie tylko szybując.
Ptaki w jurze podążały kilkoma ścieżkami rozwoju
Wróćmy na chwilę do baminornisa, znalezionego w tym samym miejscu. Jak podawaliśmy, to znalezisko sprzed 140 milionów lat to przełom, gdyż pokazuje zaawansowanie w budowie skrzydeł i całego ciała tych zwierząt. Pokazuje, że nadzwyczajne zdolności lotne tego gatunku wskazują na to, że ptaki w epoce jury były znacznie bardziej rozwinięte niż nam się zdaje.
I na to paleontologowie znajdują teraz szczątki Yuezhuornis yangyuanensis z tego samego miejsca i z porównywalnej epoki, które są szczątkami dokładnie przeciwnymi. Jak informuje Chińska Akademia Nauk, otwiera się w nowym oknie, zwierzę znaleziono w pobliżu wioski Yangyuan w chińskiej prowincji Fujian. Wioska została uwieczniona w jego nazwie.
„Kiedy badaliśmy Yuezhuornis yangyuanensis, byliśmy zaskoczeni jego niezwykłą mieszanką cech” – powiedział dr Min Wang, paleontolog z Instytutu Paleontologii Kręgowców i Paleoantropologii Chińskiej Akademii Nauk. „Ma on ptasią budowę miednicy i kończyn tylnych, a jednocześnie zachowuje wyspecjalizowaną stopę z mocnym pazurem i zęby małego dinozaura żywiącego się mięsem. To pokazuje nam, że wczesna ewolucja ptaków była o wiele bardziej skomplikowana, niż wcześniej sądziliśmy” – mówi.
Zwierzę jest ptakiem i cechy ptasie u niego przeważają, ale zachowało wiele cech raptorów z hakowatym pazurem na stopie na czele i budową zębów w pysku jeszcze, przechodzącym może w dziób. No i lot – ten gatunek prawdopodobnie był nielotny, co pokazuje, że najwcześniejsze ptaki jurajskie niekoniecznie w komplecie opanowały sztukę latania.
Naziemne i nielotne ptaki mogły być powszechne w jurze
Odkrycie nielotnego, naziemnego ptaka z późnej jury podważa pogląd, że to aerodynamika ciała i sam lot były dominującą siłą kształtującą wczesną ewolucję ptaków. Sugeruje natomiast, że niektóre wczesne ptaki podążały ścieżkami ewolucyjnymi, które nie sprzyjały lotowi, co podkreśla niezwykłą różnorodność, jaka wyłoniła się na wczesnym etapie ewolucji ptaków. To niezwykły zakręt w ewolucji ptaków, który pokazuje, że lot był wypadkową ich ewolucji, nie celem samym w sobie. Jak podaje „Nature”, otwiera się w nowym oknie, w jurze mieliśmy kilka szlaków rozwojowych ptaków. Część z nich ewoluowała w stronę lotu, ale część – przeciwnie, stawiała na rozwiązania naziemne jak u teropodów. Ostatecznie lot stał się dominantą w budowie ciał i życiu ptaków.