-
Na wyspach Galapagos żyją ptaki, które dopiero w wyniku ewolucji stały się wyspecjalizowane w piciu krwi.
-
Darwinka północna z wysp Wolf i Darwin zaczęła wykorzystywać swój ostry dziób do przebijania jaj morskich ptaków, a następnie do kaleczenia ich i wypijania krwi.
-
Jedna z teorii zakłada, że ptaki nauczyły się pić krew podczas usuwania pasożytów z ciał innych ptaków, a inna, że wpłynęła na to susza.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Galapagos to bardzo specyficzny archipelag. Odkryty w 1535 r. przez hiszpańskiego biskupa Panamy Tomasa de Berlango, przez lata był niezamieszkały i mało znany. Do dzisiaj zresztą mieszka na nim niewiele osób. Galapagos stały się słynne w XIX wieku, gdy w pięćset lat po odkryciu, w 1835 r. na archipelag leżący z dala od zachodnich wybrzeży Ameryki Południowej dotarł Charles Darwin. Dopłynął tu na pokładzie HMS Beagle i rozpoczął badania nad endemiczną przyrodą wysp. To tutaj ugruntował swoje przekonanie na temat teorii ewolucji i powstawania gatunków, którą ćwierć wieku później opublikował i którą wstrząsnął światem.
Charles Darwin zaobserwował na Galapagos wiele oryginalnych gatunków, niespotykanych nigdzie indziej. Mieszkają tu ogromne żółwie słoniowe, pingwiny równikowe (występujące jedyne na półkuli północnej), kormorany nielotne, legwany morskie i wiele innych unikalnych zwierząt, ale szczególną uwagę brytyjskiego przyrodnika przykuły ptaki nazwane dzisiaj darwinkami. Kilka gatunków niedużych ptaków przypominało nieco wróble czy zięby, ale każdy różnił się od pozostałych. Zdaniem Darwina, wszystkie miały wspólnego przodka, który niegdyś dotarł na te wyspy i ewoluował w rozmaite formy w zależności od wyspy i wymagań środowiska.
Darwinka północna z Galapagos stała się wampirem
Po dwustu latach darwinki nadal fascynują, a ich ewolucja jest pasjonująca. Oto bowiem niektóre z tych ptaków poszły wręcz niespotykaną drogą ewolucyjną. Wyróżnia się pod tym względem darwinka północna, która stała się… wampirem.
Tego ptaka niegdyś uważano jedynie na wyspiarski podgatunek darwinki ostrodziobej – ptaka o spiczastym, ostrym dziobie. Pierwotnie służył on tym ptakom do bardzo określonych, praktycznych celów. Darwinki tym ostrym dziobem potrafiły wydobywać pokarm z trudno dostępnych miejsc, np. ziarna z zakamarków skalnych. Dziób jak szpikulec okazał się jednak przydatny także do czego innego.
Na Galapagos gniazduje wiele morskich ptaków. To liczne kolonie głuptaków, w tym głuptaków niebieskonogich, głuptaków czerwononogich, głuptaków peruwiańskich, głuptaków białobrzuchych czy wreszcie głuptaków galapagoskich, które – wbrew pozorom – nie gniazdują jedynie na Galapagos, ale na całych pacyficznych wybrzeżach Ameryki od Salwadoru po Peru. Poza tym na archipelagu Galapagos mamy też gniazda wspomnianych pingwinów równikowych, kormoranów nielotnych, ostrygojadów brunatnych, kilku gatunków fregat, faetonów, albatrosów i innych.
To właśnie te ptaki i ich kolonie wzbudziły zainteresowanie darwinek. Ich ostre dzioby okazały się nadawać idealnie do przebijania skorupek złożonych jaj. Darwinki są niewielkie, więc duże morskie ptaki albo ich nie widzą, albo nie dostrzegają w nich zagrożenia. Darwinki nauczyły się więc skradać do gniazd morskich ptaków, dziurawić jaja i wypijać ich zawartość.
Krew okazuje się dobrym pokarmem, gdy nie ma innego
Na tym jednak nie poprzestały. Tak doskonałe ewolucyjnie narzędzie jakim jest spiczasty i ostry dziób znalazł kolejne zastosowanie. Darwinki nauczyły się podchodzić do gniazd morskich ptaków, ale gdy rodzic siedział na nim, zdobycie zawartości jaj było niemożliwe. Napastniczki zatem wpadły na pomysł, by pożywić się… krwią.
Na Galapagos można dość często zobaczyć morskie ptaki, które odpoczywają albo siedzą na jajach zakrwawione. Szczególnie dobrze to widać na głuptakach czy faetonach, gdyż czerwona krew zalewa ich białe pióra. To dzieło darwinek, które ostrym dziobem kaleczą ofiary i wypijają ich krew.
„Krew jest niezwykle trudnym źródłem pożywienia do przetworzenia i wydobycia z niej składników odżywczych, co prawdopodobnie częściowo wyjaśnia, dlaczego tak niewiele zwierząt wyewoluowało, by się nią żywić” – mówi badający te ptaki Daniel Baldassarre w wywiadzie dla Popular Science. Te badania mają wykazać, jak dokładnie przebiegała ewolucja wampirzych ptaków, które przecież są spokrewnione z naszymi wróblami, a jednak żywią się krwią. Jedna z teorii głosi, że nauczyły się tego podczas usuwanie z ciał morskich ptaków pasożytów takich jak pchły czy kleszcze. Robi tak wiele ptaków np. bąkojady w Afryce, które przy okazji także spożywają krew zebr, antylop czy bawołów. Inna teoria głosi, że darwinki pchnęła do tego susza i brak innego pokarmu.
Darwinki są małe, nie spożywają wiele krwi. Bywa, że głuptak czy fregata w ogóle nie zauważą, że zostały wyssane. Niemniej proceder stał się na tyle częsty, że darwinki się w nim wyspecjalizowały. Dzisiaj żywiąca się krwią ptaków darwinka północna z wysp Wolf i Darwin została uznana za osobny gatunek, wyodrębniony z darwinki ostrodziobej.