W Stanach Zjednoczonych narasta spór dotyczący ograniczeń w działaniu systemu satelitarnego Starshield, wykorzystywanego przez Ukrainę. Politycy obu największych amerykańskich partii domagają się ustalenia, kto odpowiada za utrudnienia w dostępie do wojskowej technologii łączności. Wśród osób, które mogą zostać wezwane do złożenia zeznań, wymieniany jest Elon Musk, szef SpaceX.
Republikański kongresmen Brian Fitzpatrick zapowiedział działania wyjaśniające oraz możliwość zastosowania sankcji finansowych wobec instytucji odpowiedzialnych za ewentualne ograniczenia. Sprawa wywołuje dodatkowe napięcia w związku z polityką administracji Donalda Trumpa wobec Ukrainy i Rosji.
Kongres USA chce wyjaśnić ograniczenia Starshield dla Ukrainy
Brian Fitzpatrick, współprzewodniczący parlamentarnej grupy wspierającej Ukrainę, poinformował, że zamierza przeprowadzić rozmowę z prezydentem Wołodymyrem Zełenskim.
Spotkanie ma odbyć się jeszcze w tym tygodniu. Amerykański polityk chce zapewnić ukraińskiego przywódcę, że Kongres podejmie działania w celu ustalenia odpowiedzialności za ograniczenia w wykorzystaniu Starshield.
Fitzpatrick zapowiedział możliwość publicznych przesłuchań oraz konsekwencji budżetowych wobec agencji rządowych lub ich kierownictwa, jeśli zostanie wykazane, że odpowiadały za utrudnienia.
To na razie zapowiedzi kongresmena, a nie zakończone postępowanie czy decyzje podjęte przez cały Kongres.
Elon Musk może zostać wezwany do złożenia zeznań
Wyjaśnienia sprawy domagają się również przedstawiciele Partii Demokratycznej. Senator Ruben Gallego zwrócił się do Elona Muska, aby zabezpieczył dokumenty i korespondencję dotyczącą działania Starshield.
Polityk zapowiedział możliwość wezwania szefa SpaceX do złożenia zeznań. Chodzi o ustalenie okoliczności wprowadzenia ewentualnych ograniczeń oraz wskazanie osób odpowiedzialnych za podjęcie takich decyzji.
Zainteresowanie sprawą wykracza poza jedną partię. Republikanin Don Bacon również opowiedział się za wyjaśnieniem, kto zdecydował o ograniczeniach dotyczących łączności satelitarnej i przekazywania danych wywiadowczych Ukrainie.
W jego ocenie osoby odpowiedzialne za takie działania powinny ponieść konsekwencje.
Starshield ma działać z ograniczeniami prędkości
Spór dotyczy systemu Starshield, czyli wojskowego rozwiązania satelitarnego rozwijanego przez SpaceX na bazie technologii Starlink.
Według ukraińskich władz ograniczenia dotyczą możliwości korzystania z łączności przez obiekty poruszające się z większą prędkością.
Prezydent Wołodymyr Zełenski i przedstawiciele ukraińskiej administracji twierdzą, że system nadal działa z ograniczeniami dotyczącymi obiektów przemieszczających się z prędkością co najmniej 160 km/h.
Ma to utrudniać działania związane z przechwytywaniem dronów oraz przeprowadzaniem uderzeń na rosyjskie siły znajdujące się na terytorium Ukrainy.
Podobne problemy opisał analityk wojskowy Michael Kofman z Carnegie Endowment for International Peace. Według niego dostęp do satelitarnego internetu bywa niestabilny nawet w przypadku obiektów poruszających się z prędkością 130–140 km/h.
Administracja Trumpa zaprzecza doniesieniom
Przedstawiciele administracji Donalda Trumpa nie potwierdzają, aby wydano polecenie ograniczenia działania systemu Starshield.
Według dotychczasowych deklaracji amerykańskich władz, jeśli występowały jakiekolwiek utrudnienia, funkcjonowanie systemu miało już zostać przywrócone do wcześniejszego stanu.
Sekretarz stanu Marco Rubio przekonywał ponadto, że Ukraina korzysta z komercyjnego Starlinka, a nie z wojskowego Starshield. Twierdzenie to pozostaje sprzeczne z informacjami przywoływanymi w doniesieniach dotyczących sprawy.
Rozbieżności między stanowiskiem Waszyngtonu a relacjami ukraińskich władz są jednym z powodów, dla których część kongresmenów domaga się oficjalnego dochodzenia.
Republikanie chcą kolejnych sankcji na Rosję
Brian Fitzpatrick zapowiedział również działania zmierzające do zwiększenia wsparcia dla Ukrainy oraz zaostrzenia polityki wobec Moskwy.
Wśród przedstawionych przez niego postulatów znalazły się dostawy niezbędnego sprzętu wojskowego, ograniczenie importu rosyjskiej ropy oraz wprowadzenie nowych sankcji przeciwko Rosji.
Kongresmen zadeklarował, że odpowiednie propozycje zostaną poddane pod głosowanie w Izbie Reprezentantów. Wyraził przy tym przekonanie, że mogą uzyskać szerokie poparcie.
Nie oznacza to jednak, że nowe sankcje zostały już uchwalone.
Spór nabiera znaczenia również w kontekście wyborów do Kongresu zaplanowanych na 3 listopada 2026 roku. Fitzpatrick reprezentuje okręg w Pensylwanii, w którym rywalizacja między Republikanami a Demokratami jest wyrównana.
Przyszłość Starshield zależy od dalszych ustaleń
Na obecnym etapie nie wiadomo, czy Kongres formalnie wezwie Elona Muska do złożenia zeznań ani jakie działania podejmą właściwe komisje.
Zapowiedzi polityków wskazują jednak, że kwestia ograniczeń systemu Starshield może stać się przedmiotem szerszego postępowania wyjaśniającego.
Dla Ukrainy najważniejsze pozostaje zapewnienie niezawodnego dostępu do technologii łączności wykorzystywanej podczas działań wojennych. Tymczasem w Stanach Zjednoczonych narasta presja na wyjaśnienie, czy ograniczenia rzeczywiście wprowadzono, kto za nimi stał i czy nadal wpływają na możliwości ukraińskich sił zbrojnych.