-
To jedyne morze na świecie bez brzegów
-
Złote lasy morza Sargassowego – pływające granice
-
To tutaj zaczyna się życie europejskich węgorzy
-
Zagrożenia. Morze Sargassowe śmietnikiem dla prądów morskich
To jedyne morze na świecie bez brzegów
Większość mórz można bez problemu odnaleźć na mapie. Ich granice wyznaczają kontynenty, wyspy lub wybrzeża. Morze Sargassowe nie ma brzegów w sensie lądu. Leży w północnej części Oceanu Atlantyckiego, mniej więcej pomiędzy Ameryką Północną, Europą i Karaibami. Nie otacza go jednak żaden ląd, a powierzchnia akwenu szacowana jest na 6-7 mln km kwadratowych. Te granice są płynne i to w sensie dosłownym.
Kształt morza bez brzegów tworzą potężne prądy oceaniczne, między innymi Prąd Zatokowy, Prąd Kanaryjski i Prąd Północnorównikowy. To właśnie one utrzymują akwen w jednym miejscu i wyznaczają jego umowne ramy. Jednak granice Morza Sargassowego nie są stałe. Przesuwają się wraz ze zmianami zachodzącymi w cyrkulacji wód Atlantyku. Dlatego trudno wskazać moment, w którym kończy się ocean, a zaczyna morze.
Złote lasy morza Sargassowego – pływające granice
Nazwa nietypowego akwenu pochodzi od gronorostów, czyli brunatnic z rodzaju Sargassum. W przeciwieństwie do większości glonów nie przyczepiają się one do dna, lecz swobodnie dryfują po powierzchni oceanu. Tworzą rozległe skupiska przypominające pływające wyspy. To właśnie dzięki nim Morze Sargassowe stało się jednym z najcenniejszych ekosystemów otwartego oceanu.
Naukowcy porównują te skupiska do lasów deszczowych, ponieważ zapewniają schronienie, miejsce rozrodu i pokarm dla ogromnej liczby organizmów. Nawet niewielka kępa glonów może być domem dla tysięcy stworzeń. Między brunatnicami żyją ryby, kraby, krewetki, koniki morskie i liczne bezkręgowce. Młode żółwie morskie spędzają tam pierwsze miesiące życia, ukrywając się przed drapieżnikami wśród splątanych glonów.
Glony tworzą z góry imponujący widok, przypominający złote lasy lub wyspy. Brunatnice spychane są przez prądy na spokojniejsze wody morza Sargassowego i tam swobodnie sobie dryfują. Rozrastając się, tworzą ogromny ekosystem dla specyficznych organizmów morskich.
To tutaj zaczyna się życie europejskich węgorzy
Morze Sargassowe odgrywa wyjątkową rolę także dla gatunków żyjących tysiące kilometrów dalej. To właśnie tutaj odbywa się tarło węgorza europejskiego (Anguilla anguilla) i węgorza amerykańskiego. Larwy wykluwają się w ciepłych wodach Atlantyku, a następnie rozpoczynają niezwykłą podróż. Prądy morskie transportują je przez ocean aż do Europy i Ameryki Północnej. W przypadku węgorza europejskiego taka podróż może trwać nawet kilka lat.
Choć ryby spędzają większość życia w rzekach i jeziorach, na rozród wracają właśnie do tego tajemniczego akwenu położonego tysiące kilometrów od naszych wybrzeży. Do spokojnej przystani lęgowej przywodzą je wewnętrzne kompasy magnetyczne, które działają jak biologiczne GPS-y. Ryby wykorzystują przy tym prądy oceaniczne, które są dla nich morskim środkiem transportu.
Zagrożenia. Morze Sargassowe śmietnikiem dla prądów morskich
Przyszłość Morza Sargassowego nie jest pewna. Prądy oceaniczne działają tu jak ogromny lejek, który zatrzymuje nie tylko brunatnice, ale również plastikowe odpady i mikroplastik dryfujący po Atlantyku. Zanieczyszczenia trafiają następnie do organizmów żyjących wśród pływających glonów, od drobnych skorupiaków po ryby i żółwie morskie.
Coraz większym problemem są również zmiany klimatu. Wzrost temperatury wody powoduje, że ocean gorzej magazynuje tlen. Cieplejsze warstwy powierzchniowe trudniej mieszają się z chłodniejszymi wodami znajdującymi się głębiej, przez co do górnych partii oceanu trafia mniej składników odżywczych. Dla wielu organizmów oznacza to gorsze warunki do rozwoju i mniejszą dostępność pokarmu.
To szczególnie niepokojące w przypadku Morza Sargassowego, które jest rodzajem morskiego żłobka dla niezliczonych gatunków. Wśród pływających brunatnic dorastają młode żółwie, rozwijają się larwy ryb, a swój cykl życiowy rozpoczynają węgorze przemierzające później tysiące kilometrów do europejskich rzek. Zaburzenie tego ekosystemu mogłoby mieć skutki odczuwalne daleko poza Atlantykiem.
Źródła:
-
NOAA Climate.gov, Extreme climate event in North Atlantic may have kicked off Sargassum explosion a decade ago
-
U.S. Environmental Protection Agency (EPA), Sargassum Inundation Events (SIEs): Impacts on Aquatic Life and Associated Ecosystems
-
Woods Hole Oceanographic Institution, Sargassum