Close Menu
  • Polska
  • Lokalne
  • Świat
  • Polityka
  • Ekonomia
  • Nauka
  • Sport
  • Zdrowie
  • Klimat
  • Trendy
  • Komunikat prasowy
Facebook X (Twitter) Instagram
Historie Internetowe
Facebook X (Twitter) Instagram
Banai
Subskrybuj
[gtranslate]
  • Polska
  • Lokalne
  • Świat
  • Polityka
  • Ekonomia
  • Nauka
  • Sport
  • Zdrowie
  • Klimat
  • Trendy
  • Komunikat prasowy
Klimat

Gil kojarzy nam się z zimą. Ptak wymiera przez brak świerków

Przez Pokój Prasowy19 listopada, 20264 min odczytu

  • Gil jest gatunkiem nierozerwalnie związanym ze świerkiem, dlatego znikanie tych drzew wskutek suszy i zmian klimatu bezpośrednio przyczynia się do spadku populacji ptaka.

  • Choć błędnie kojarzymy gile wyłącznie z zimą i przylotami z Północy, gatunek ten od zawsze gniazdował w Polsce, choć początkowo zasięg jego występowania ograniczał się głównie do terenów górskich.

  • Dane z Monitoringu Ptaków Polski wskazują, że obecnie gil znajduje się w czołówce najszybciej wymierających gatunków ptaków w naszym kraju.

  • Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie

Jeżeli mamy szczęście i w ogrodzie albo okolicy rosną odpowiednie rośliny o zimowych owocach jak głóg, jarzębina czy dzika róża, wówczas mogą zjawić się gile – ogniste, czerwieniejące perły wśród polskich ptaków.

Trudno je z kimkolwiek innym pomylić, bo jaskrawy, czerwony brzuch samca jest widoczny z daleka. Samica gila jest nieco mniej jaskrawo ubarwiona, z brzuchem w kolorze różowym, kremowym albo brązowym.

Gile kojarzą się nam z zimowymi odwiedzinami. W rzeczywistości jednak można je spotkać w Polsce przez cały rok. Poza zimą są jednak trudniejsze w obserwacji. Ich jaskrawe barwy giną w tle. Ponadto w innych porach roku na owocujące krzewy nie spadają takie stada tych ptaków, jak może stać się to w czasie zimy.

Gile wcale nie są w Polsce tylko gośćmi


Stąd skojarzenie, że gile należą do ptaków migrujących do nas z Północy i tylko wtedy można je spotkać. – To nie do końca jest prawda – prostuje jednak prof. Piotr Tryjanowski z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

– W rzeczywistości gil był polskim ptakiem lęgowym zawsze. Owszem, jest także przybyszem z Północy, ale wynika to stąd, że do polskich ptaków dołączają zimą rosyjskie i skandynawskie, które tu zimują. Niemniej gil to polski ptak i nigdy nie było inaczej.

Na początku XIX w. gil był u nas spotykany rzadko, a jeszcze rzadziej się gnieździł, zapewne tylko w Sudetach i może Karpatach. Władysław Taczanowski w wydanych w 1882 r. „Ptakach krajowych” pisał, że w ogóle nie ma go na polskich nizinach. Od XX w. trwa jego ekspansja na wiele nowych terenów Polski, a do lat osiemdziesiątych gil zasiedlił ją całą.


Gila nie sposób pomylić z jakimkolwiek innym ptakiemullstein bildGetty Images


Owszem, gil jest ptakiem Północy, w tym sensie, że zamieszkuje północną Eurazję, ale w jej skład wchodzi również Polska. Zasięg tego ptaka kończy się na południu na Pirenejach, Włoszech czy Bułgarii.

Natomiast gil jest ptakiem bardzo niedoszacowanym i mamy braki w informacjach na jego temat. – Na dodatek to ptak borowy, który mieszka w miejscach, w które przyrodnicy rzadko chodzą i w ekosystemach rzadziej badanych. No i wreszcie gil ma bardzo cichy śpiew, rzadko go słychać – zauważa prof. Piotr Tryjanowski.

Nie jest jednak powiedziane, że nie można go odnaleźć. I to niekoniecznie wśród głogu, jarzębiny czy dzikiej róży. Jest inny warunek. – To świerk – informuje poznański ornitolog. – Gil jest ściśle związany nie tyle nawet z lasami iglastymi jako takimi, ale właśnie świerkowymi. W gałęziach tych drzew zakłada gniazda.

Sytuacja ze świerkiem rzutuje na europejskie gile


A sytuacja ze świerkiem w Europie jest coraz gorsza. Susze i zmiana klimatu dziesiątkują to drzewo, które niegdyś porastało Europę i Polskę sporymi lasami.

– Jeżeli spojrzymy na dane Monitoringu Ptaków Polski, dostrzeżemy, że gil jest w czołówce najszybciej wymierających u nas gatunków – zaznacza prof. Piotr Tryjanowski. – Zmiana klimatu w rozumieniu zmiany temperatur ma tutaj pośredni wpływ. To znaczy wpływa na to, ile rośnie świerków, a to wpływa na gila. To jest dramatyczny wręcz spadek – przyznaje ornitolog z Poznania. I dodaje, że niewiele z tym można zrobić.


dzwoniec z charakterystycznym różowym brzuchem i czarną głową siedzi na gałęzi zielonego świerku, otoczony młodymi, jasnozielonymi pędami

Gil to ptak ściśle związany z lasami świerkowymi lucaar123RF/PICSEL


Gil w ciągu ostatnich 200 lat niewątpliwie poszerzył zasięg swego występowania poza tereny górskie, często porośnięte świerkami. Zasiedla także niziny, ale nie wiemy, jak długo tak będzie. Za dekadę, dwie gil może stać się ptakiem bardzo rzadkim i ginącym, zresztą nie tylko w Polsce.

Gil ginie w całej Europie, a ponad 40 proc. ptaków tego gatunku w Europie mieszka w europejskiej części Rosji. Jest ich tam wielokrotnie więcej niż np. w Finlandii czy Szwecji. Liczniejsze niż w Polsce populacje gila mają także Wielka Brytania (zwłaszcza Szkocja) oraz Rumunia.

U nas to ptak chroniony, ale IUCN uznaje gila za gatunek najmniejszej troski. Zapewne do czasu.


Polskie ptaki potrafią robić rzeczy nie do uwierzenia. Wiesz o tym?

Niewielki ptak o brązowo-szarym upierzeniu i intensywnie czerwonej głowie siedzi na metalowej siatce, w tle rozmyta zieleń roślinności.

Czytaj Dalej

Te miasta mają największy smog w Polsce. Powstał nowy ranking

Prehistoryczny pasożyt znaleziony w Holandii. Tkwił na ciele olbrzymów

Będą uczyć empatii w szkołach. Przełomowe zmiany w Argentynie

Niecodzienny gość w polskich górach. Wszystko nagrała kamera

Ogromny wąż postawił służby na nogi. Okazało się, że to żart 9-latka

Przywracane w Europie rysie mają poważny problem. To defekt genetyczny

Fidżi i Tonga mają krytyczną suszę z powodu El Niño

Kraby wyległy na drogi Wyspy Bożego Narodzenia. Rozmnożyły się do 100 mln

IEA ostrzega: Mamy największy kryzys energetyczny w historii

Facebook X (Twitter) Instagram Pinterest
  • Home
  • Buy Now
© 2026 Banai. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.