-
Samoa Conservation Society odnotowało pięć niedawnych obserwacji zębacza, krytycznie zagrożonego gołębia występującego endemicznie na wyspach Samoa.
-
Zębacz, uznawany za bliskiego krewnego wymarłego dodo, posiada charakterystyczny masywny, haczykowaty dziób z dolną częścią przypominającą zęby.
-
Lokalne organizacje szacują, że obecna populacja tego ptaka może nie przekraczać 50 osobników, co czyni go jednym z najrzadszych gatunków na świecie.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
O obserwacjach rzadkiego ptaka informuje Samoa Conservation Society, które odnotowało pięć przypadków w lesie deszczowym Uafato na wyspie Upolu. To wyspa w archipelagu Samoa, dawniej zwanego Samoa Zachodnim, w odróżnieniu od mniejszego i sąsiedniego Samoa Amerykańskiego.
Te odległe wyspy w sercu Pacyfiku leżą na tyle daleko od większych lądów, że mają swoją oryginalną przyrodę i należy do niej zębacz – unikalny gołąb samoański, spotykany tylko tutaj i krytycznie zagrożony wymarciem. Stanowi narodowy symbol państwa i jest lokalnie znany jako Manumea.
Nie sposób tego ptaka pomylić z jakimkolwiek innym. Zębacz ma bardzo charakterystyczny dziób, któremu to właśnie zawdzięcza swoją nazwę. Jest masywny i haczykowaty, jego dolna część ma coś, co przypomina dwa zęby. Oczywiście, gołąb zębów nie ma, ale można ulec takiemu złudzeniu.
Zębacz z Samoa jest bardzo blisko wymarłego dodo
Zębacze należą do treronów – tropikalnych gołębi z południowej Azji i Oceanii. Uważa się, że niedaleko im do wymarłych drontów dodo, które stanowią dzisiaj coraz większą obsesję na świecie. Zwłaszcza od chwili, gdy Colossal Biosciences ogłosiła, że je genetycznie odtworzy i podpisała w tej sprawie umowę z państwem Mauritius, na którym dodo niegdyś występowały., otwiera się w nowym oknie
Dront dodo wymarł najpóźniej w XVIII wieku na skutek intensywnych polowań europejskich żeglarzy, którzy na Mauritius dotarli. Też był treronem i to wyjątkowo dużym, o wadze szacowanej niegdyś na 20 kg, a dzisiaj zaktualizowanej na raczej 10-14 kg. To i tak bardzo dużo; czyniło dodo jednym z największych ptaków w dziejach.
Zębacze z Samoa aż tak duże nie są, ale należą do grona tych ciekawych wyspiarskich treronów, które zapłaciły wysoką cenę za odkrycie tych wysp przez Europejczyków. W 2014 r. zębacz został wpisany na listę gatunków krytycznie zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN). To oznaczało podwyższenie statusu ochronnego tego gołębia, ale też młody osobnik sfotografowany na wyspie Savai’i w grudniu 2013 r. był pierwszą pewną obserwacją zębacza w tym stuleciu. Już to wskazywało na to, że jest źle.
Teraz mamy pięć obserwacji w krótkim czasie, ale żadna nie jest potwierdzona zdjęciem. Na ich podstawie trudno powiedzieć, ile zębaczy przetrwało na Samoa i w jakiej są kondycji. Skoro jednak od 2013 r. nadal się je widuje, to znaczy, że muszą tworzyć populację i się rozmnażać.
Colossal sięga po nikobarczyka. Zębacz też się nada
Genetycy z Colossal Biosciences oparli się na nikobarczykach – gołębiach z Nikobarów uważanych za najbliższych krewnych dodo. Zębacz może się okazać równie istotny w takich badaniach. Już sam kształt dzioba tego gołębia nieco przypomina charakterystyczny wykrzywiony dziób wymarłego dronta.
Samoa Conservation Society przedstawiło nawet plan ratowania narodowego gołębia pacyficznych wysp, otwiera się w nowym oknie. Czytamy tam, że pół wieku temu na dwóch dużych wyspach Samoa żyło od 4 do 7 tys. zębaczy. Na początku XXI wieku mogło ich być tylko kilkaset, a obecna populacja tych ptaków może nie przekraczać 50. Gdyby tak było, oznaczałoby to, że mamy do czynienia z jednym z najrzadszych ptaków świata. Plan Samoa wyznacza 26 działań kosztem 1,8 miliona dolarów. Jego celem jest poprawa statusu gatunku z krytycznie zagrożonego na zagrożony do 2029 r.
