Kody na zwolnieniu lekarskim służą przede wszystkim do określenia wysokości zasiłku chorobowego (80 proc. lub 100 proc.). Informują pracodawcę i ZUS o specyficznych okolicznościach choroby, a nie o dokładnej diagnozie. Kod „C” jest jednak jednoznaczny.
W 2025 roku ZUS odnotował kolejny wzrost liczby zwolnień lekarskich oznaczonych kodem „C”, czyli wystawianych z powodu niezdolności do pracy wynikającej z nadużycia alkoholu. Mimo że przez pierwsze pięć dni zasiłku chorobowego z tego powodu nie ma.
Alkohol w Polsce jest domeną mężczyzn
W 2025 roku do końca września w Polsce wystawiono około 7,6 tys. tego typu zwolnień, co stanowi wzrost o ponad 12 proc. w porównaniu do analogicznego okresu w 2024 roku.
Według danych ZUS, w ponad 75 proc. przypadków zwolnienia z kodem „C” dotyczą mężczyzn w wieku 40-44 lat. Kolejne niechlubne miejsca w statystykach zajęli pacjenci w wieku 35-39 i 45-49 lat. Sprawa dotyczy także 22,3 proc. kobiet w wieku 30-34 lata.
Do grupy chorób, których powodem jest alkohol zaliczają się m.in. marskość wątroby, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy oraz problemy z układem krążenia i oddechowym. O tym, czy choroba jest wynikiem nadużycia alkoholu, decyduje lekarz.
Trzy alkoholowe województwa
Od stycznia do września 2025 roku lekarze wystawili łącznie 16,6 mln zaświadczeń o niezdolności do pracy. Zwolnienia związane z nadużyciem alkoholu stanowiły więc zaledwie 0,046 proc. wszystkich przypadków w skali kraju.
Obejmowały łącznie 76,9 tys. dni nieobecności. Najczęściej były wystawiane na krótkie okresy — od 1 do 5 dni. Takich zaświadczeń lekarze wydali blisko 2,7 tys. Najwięcej takich zwolnień odnotowano w województwach mazowieckim, śląskim i wielkopolskim.
ZUS intensywnie kontroluje zwolnienia, w tym z kodem „C”. W 2025 roku odnotowano rekordową liczbę kontroli i wstrzymanych zasiłków – ponad 452 tys. kontroli. ZUS wstrzymał wypłatę zasiłków chorobowych na kwotę blisko 45,4 mln zł, a w niektórych raportach wskazywano na jeszcze wyższe kwoty cofniętych świadczeń (ponad 224 mln zł) w wyniku analizy nadużyć L4.