Rząd przyjął projekt nowelizacji Prawa farmaceutycznego, który zakłada odejście od obowiązującego od 2012 roku całkowitego zakazu reklamy aptek. Zamiast pełnej blokady mają pojawić się szczegółowe zasady określające, co będzie dozwolone, a czego placówki nadal nie będą mogły robić.
Jednocześnie rząd chce zaostrzyć kary za łamanie nowych przepisów – maksymalna grzywna wzrośnie z 50 do 100 tys. zł.
Zmiany przygotowane przez Ministerstwo Zdrowia mają dostosować polskie przepisy do prawa Unii Europejskiej. Obecny zakaz został zakwestionowany przez Komisję Europejską, a w 2025 roku Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że narusza on swobodę przedsiębiorczości i świadczenia usług.
Reklama będzie możliwa, ale pod ścisłymi warunkami
Projekt nie oznacza pełnej dowolności. Rząd chce dopuścić reklamę aptek, ale jednocześnie ograniczyć jej formę i treść. Jak podkreślono w uzasadnieniu nowelizacji, celem zmian jest ochrona pacjentów przed przekazami, które mogłyby skłaniać do niepotrzebnych zakupów.
„Założeniem jest wprowadzenie ograniczeń w treści reklamy, które będą miały na celu zabezpieczenie pacjentów przed zachęcaniem do nabywania leków lub innego asortymentu apteki oraz korzystania z usług apteki w sposób nieracjonalny i w oderwaniu od potrzeb zdrowotnych pacjenta” – wskazano w uzasadnieniu projektu.
Nowe przepisy zakładają m.in., że reklama aptek nie będzie mogła:
-
oferować korzyści w zamian za zakupy, -
być kierowana do dzieci, -
porównywać się z konkurencją, -
wykorzystywać wizerunku lub głosu znanych osób ani osób z wykształceniem medycznym (z wyjątkiem farmaceutów), -
sugerować, że rezygnacja z oferty apteki pogorszy stan zdrowia pacjenta.
„Z zakazu tego wyłączone są osoby posiadające wykształcenie farmaceutyczne bowiem farmaceuci nie należą do kategorii wykształcenie medyczne” – czytamy w uzasadnieniu.
Wyższe kary za łamanie przepisów
Nowelizacja przewiduje również podniesienie maksymalnej kary administracyjnej za naruszenie zasad reklamy aptek do 100 tys. zł. Obowiązujący dziś limit wynosi 50 tys. zł i nie był zmieniany od ponad dekady.
„Projektowana ustawa ma na celu również dostosowanie wysokości kary pieniężnej za naruszenie zakazu reklamy aptek ogólnodostępnych, punktów aptecznych oraz ich działalności do dzisiejszych realiów, gdyż nie była ona zmieniana od 13 lat” – uzasadniają autorzy projektu.
Z danych przedstawionych w ocenie skutków regulacji wynika, że od 2012 roku kary za naruszenie przepisów nałożono 1464 razy. Ich łączna wartość przekroczyła 11 mln zł.
Zmiany obejmą ponad 12 tys. aptek
Obowiązujący od 1 stycznia 2012 roku całkowity zakaz reklamy aptek pozwala obecnie placówkom jedynie informować o swojej lokalizacji i godzinach otwarcia. Po wejściu nowych przepisów możliwości promocji będą większe, jednak nadal pozostaną obwarowane licznymi ograniczeniami.
Rząd podkreśla, że celem zmian jest przede wszystkim wykonanie wyroku TSUE oraz dostosowanie polskiego prawa do przepisów unijnych. Nowe regulacje obejmą około 12,5 tys. aptek działających w Polsce. Teraz projekt trafi do prac parlamentarnych. Jeśli zostanie uchwalony, nowe przepisy wejdą w życie po 14 dniach od ich ogłoszenia.