W czwartek 25 czerwca na antenie radia Zachidnyj Polus mer Iwano-Frankiwska stwierdził, że miasta partnerskie w Polsce odmawiają przyjmowania dzieci z Ukrainy na wakacje.
– Podczas gdy w poprzednich latach polskie miasta przyjmowały więcej dzieci, w tym roku, niestety, wiele miast odmówiło. Szkoda, że w polskich miastach panuje obecnie taka antyukraińska histeria – oświadczył Rusłan Marcinkiw, cytowany przez agencję Unian.
Wypowiedź natychmiast obiegła największe ukraińskie media. Agencja Unian napisała, że „Polska odmawia przyjęcia dzieci ukraińskich żołnierzy na rekonwalescencję”. Serwis TSN dodaje, iż „Polska zamyka drzwi. Miasta odmawiają przyjmowania ukraińskich dzieci na leczenie”.
Wypowiedź mera zyskała popularność nie tylko w ukraińskiej przestrzeni publicznej. „Miasta w Polsce odmawiają przyjmowania dzieci z Ukrainy na wakacje” – pisze rosyjska agencja TASS.
Każde z tych mediów, jak i wiele innych redakcji na wschodzie, jako kontekst podaje spór Polski i Ukrainy wokół UPA oraz oddawania orderów.
Sęk w tym, że słowa mera są manipulacją. Jak ustaliliśmy, polscy partnerzy Iwano-Frankiwska nie zrywają współpracy, a ustalenia na temat wypoczynku dzieci miały miejsce miesiące przed eskalacją w relacjach polsko-ukraińskich. To Marcinkiw połączył temat letnich kolonii z polityką.
Dzieci z Ukrainy. Odmowy są, ale nie przez politykę
Po ataku Rosji na Ukrainę polskie samorządy postanowiły pomóc i wiele z nich co roku organizuje wypoczynek dla dzieci z ogarniętej wojną Ukrainy. Często odbywa się to w formule współpracy miast partnerskich. Iwano-Frankiwsk w Polsce ma 11 partnerów. Skontaktowaliśmy się ze wszystkimi. Do czasu publikacji artykułu nie otrzymaliśmy informacji z Rzeszowa i Rybnika.
Marcinkiw nie wskazał, które dokładnie miasta w „antyukraińskiej histerii” odmówiły pomocy. W radiowym wywiadzie mer przyznał jednak, że w 2026 roku udało zorganizować wypoczynek dla dzieci w Chrzanowie. Kto zatem odmówił?
Jak ustaliliśmy, rzeczywiście kilka samorządów było zmuszonych odrzucić prośbę z Iwano-Frankiwska. Odmowy te nie mają jednak żadnego związku z polityką.
– Był faktycznie taki wniosek na początku roku. W lutym odpowiedzieliśmy. Niestety z przyczyn finansowych, a przede wszystkim organizacyjnych, bo nie mieliśmy gdzie tych dzieci przyjąć, odmówiliśmy – mówi Interii Magdalena Dzwonkowska, rzeczniczka Urzędu Miasta w Świdnicy.
W lutym, a więc na długo przed nagłośnieniem sprawy UPA i orderów, która rozpoczęła się pod koniec maja nadaniem ukraińskiej jednostce wojskowej imienia „Bohaterów UPA”.
Z przyczyn finansowych, a przede wszystkim organizacyjnych, bo nie mieliśmy gdzie tych dzieci przyjąć, odmówiliśmy
Co więcej, Świdnica nie przyjmowała dzieci z Ukrainy na kolonie w latach poprzednich, bo miejsce, gdzie mogliby trafić najmłodsi, już przeznaczono na pomoc. – Pomagaliśmy dzieciom z ukraińskich rodzin zastępczych. Na ten moment jeszcze, mimo że zmieniły się przepisy, pozwoliliśmy części tych rodzin zostać u nas w domu wycieczkowym – podkreśla rzeczniczka.
Mer o tym wiedział. W lutym otrzymał pełną informację i zapewnienie o wsparciu, otwartości na inne propozycje. Mało tego, Marcinkiw jeszcze w kwietniu składał świdnickiemu magistratowi życzenia wielkanocne.
Iwano-Frankiwskowi odmówił też Tomaszów Mazowiecki. – Prowadzimy obecnie bardzo duże inwestycje, wyburzona została stara hala z zapleczem hotelowym, powstaje nowa, niebawem też rozpoczyna się drugi etap modernizacji miejskiej Przystani gdzie są miejsca noclegowe – tłumaczy rzeczniczka miasta Joanna Budny.
O sytuacji w marcu mera Marcinkiwa informował wiceprezydent Tomasz Migała. – Informował, że w tym roku będzie nam ciężko zorganizować wizytę przez wzgląd na prowadzone i planowane inwestycje. Jak tylko się skończą, będziemy mogli zaprosić dzieci – przekazała Interii rzeczniczka.
Ograniczone możliwości samorządów
Kolejny przypadek dotyczy Lublina, który w tym roku dostał prośby o organizację wakacji dla dzieci od władz Sum, Kamieńca Podolskiego i Iwano-Frankiwska. – W pierwszej kolejności Lublin zorganizował pobyt dla grupy sierot z partnerskich Sum, położonych w bezpośrednim sąsiedztwie granicy z Rosją i od początku wojny będących celem intensywnych ataków rakietowych oraz bombardowań – mówi Interii Justyna Góźdź, rzeczniczka prezydenta miasta.
Dzieci były w Lublinie w marcu. Pobyt w całości sfinansowano ze środków pochodzących z darowizn. W miarę możliwości organizacyjnych i finansowych. Lublin zorganizował jeszcze pobyt dla młodzieży z Kamieńca. – Na wybór wpłynął zarówno fakt, że była to pierwsza tego typu prośba ze strony tego miasta zaprzyjaźnionego, które do tej pory nie korzystało z takiej pomocy, jak i szczególna sytuacja uczestników. W grupie znalazły się dzieci żołnierzy poległych na wojnie – tłumaczy Góźdź. Ta grupa była w Lublinie na przełomie czerwca i lipca.
– Tegoroczna decyzja była efektem konieczności dokonania wyboru spośród kilku zgłoszonych próśb, z uwzględnieniem szczególnej sytuacji dzieci z Sum i Kamieńca Podolskiego oraz ograniczonych możliwości organizacyjnych i finansowych związanych z realizacją tego typu przedsięwzięć – dodaje rzeczniczka.
Wskazuje ponadto, że w 2022 roku Lublin zorganizował pobyt dla 300 dzieci z Ukrainy z różnych miast. Dwie grupy przyjechały z Iwano-Frankiwska.
O pobyt dla dzieci mer wnioskował także w warszawskiej Ochocie. Rzeczniczka dzielnicy przekazała Interii, że wniosek o wakacje dla dzieci nie został odrzucony, tylko nie mógł być zrealizowany. Wskazała dwa powody. – Brak podstawy prawnej. Wygasły dotychczasowe przepisy specustawy, które w ubiegłych latach regulowały i umożliwiały finansowanie oraz organizację tego typu pobytów dla dzieci z Ukrainy – wskazuje Aleksandra Mazur.
Druga sprawa to remonty w placówkach. – Baza noclegowa wykorzystywana w poprzednich latach jest obecnie całkowicie niedostępna. W placówkach z internatami trwają pilne i poważne prace budowlane, które muszą zakończyć się przed 1 września. Priorytetem dzielnicy jest zapewnienie bezpiecznych warunków do nauki i bezpiecznego powrotu młodzieży do szkół od nowego roku szkolnego – tłumaczy rzeczniczka.
Iwano-Frankiwsk nie dostał pomocy. Bo nie poprosił
Gros samorządów-partnerów Iwano-Frankiwska w ogóle nie dostało próśb o organizację pobytu dzieci.
Taka sytuacja miała miejsce w Koszalinie. Miasto zapewnia jednak o pomocy dla zaprzyjaźnionego miasta. – Iwano-Frankiwsk jest naszym miastem partnerskim. Współpraca odbywa się niezmiennie i jest kontynuowana. Dzieci z Ukrainy, podobnie jak wszystkie pozostałe dzieci, mogą korzystać z oferty przygotowanej przez miasto, o ile są mieszkańcami Koszalina. Warunkiem skorzystania z oferty jest okazanie aktualnej legitymacji szkolnej – podkreśla Anna Makarewicz, rzeczniczka prezydenta Koszalina.
Podobnie było w przypadku partnerskiego Opola, które również nie dostało wniosku z Iwano-Frankiwska.
– Żadna prośba o organizację kolonii ukraińskich dzieci nie wpłynęła. W czasie wakacji organizujemy za to wypoczynek dla dzieci z białoruskiej Polonii. Jednocześnie od początku pełnoskalowej wojny na Ukrainie wspieramy Iwano-Frankiwsk. Ostatnio kupiliśmy agregaty dla mieszkańców – mówi Interii rzecznik miasta Adam Leszczyński.
Żadnego wniosku czy prośby nie dostała też Zielona Góra. – Skoro nie otrzymaliśmy takiego wystąpienia, nie mogło również dojść do jakiejkolwiek odmowy – wskazuje Mirosław Gancarz, pełnomocnik prezydenta miasta ds. polityki informacyjnej.
Jednocześnie podkreśla, że Zielona Góra wspiera Ukrainę od początku wojny.
– Organizowano wsparcie poprzez zbiórki żywności oraz najpotrzebniejszych rzeczy i towarów. Do tej szeroko zakrojonej, społecznej akcji włączyły się również instytucje publiczne i urzędy, w tym Urząd Miasta Zielona Góra oraz Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego, udostępniając swoje zasoby wszędzie tam, gdzie było to możliwe – zapewnia Gancarz.
Skoro nie otrzymaliśmy takiego wystąpienia, nie mogło również dojść do jakiejkolwiek odmowy
W całej sprawie znamienny jest przykład powiatu nowosolskiego, który również jest partnerem Iwano-Frankiwska. Mer miasta mówił o „antyukraińskiej histerii”, mimo, że w Nowej Soli zaplanowana jest wizyta ukraińskiej młodzieży.
Współpraca obu samorządów trwa od 2010 roku i skupia na szkole średniej – CKZIU Elektryk. – We wrześniu przyjeżdżają do nas kolejne dwie grupy z Iwano-Frankiwska. To nie są kolonie, bo my kolonii nie organizujemy. To wymiana młodzieży pod katem edukacyjnym i oczywiście zamierzamy ją kontynuować – zaznacza w rozmowie z Interią Filip Pobihuszka z biura prasowego powiatu.
– Na politycznych sporach dzieci absolutnie nie mają prawa cierpieć – podkreśla dalej nasz rozmówca.
Jakub Krzywiecki
Chcesz porozmawiać z autorem? Napisz na [email protected]
-
Niemieckie media o polsko-ukraińskim sporze: Cios w wojenny sojusz
-
Szef MSZ Ukrainy mówił o sporze z Polską. „Absolutnie fundamentalna zasada”