Wysokość emerytury zależy (w uproszczeniu) od zgromadzonego kapitału. ZUS na podstawie aktualnych tablic GUS dzieli dostępny kapitał przez statystyczną długość życia kobiet i mężczyzn. Wskaźnik ten jest zmienny. GUS publikuje tablice raz w roku i wówczas obowiązują one od 1 kwietnia do końca marca kolejnego roku.
W czasie pandemii, w związku z wyższą liczbą zgonów, średnia oczekiwana długość życia zmniejszyła się, przez co emeryci dostawali wyższe wypłaty. W tym roku średnia ta wraca do normy, więc osoby przechodzące właśnie na emeryturę mogą być stratne na aktualnym przeliczeniu.
Emerytury 2024. Dlaczego emerytury będą niższe?
W 2023 r. po raz drugi po pandemii zmniejszyła się rejestrowana liczba zgonów. Wpływa to na średnią długość życia. Dane te przyczyniły się do powstania nowych tablic GUS wykorzystywanych do obliczenia przez ZUS miesięcznych wypłat dla emerytów.
– Tablica jest kluczowym elementem przy wyliczaniu emerytury dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. Ustalenie wysokości świadczenia opiera się na prostym działaniu matematycznym. Polega na podzieleniu kapitału emerytalnego przez przeciętne dalsze trwanie życia. Im większy licznik i mniejszy mianownik, tym wysokość emerytury będzie wyższa
~ – wyjaśnił rzecznik ZUS Paweł Żebrowski.
Według nowych wyliczeń GUS kobiety przechodzące na emeryturę w wieku 60 lat będą miały przed sobą jeszcze 264,2 miesięcy życia, czyli o 9,9 miesiąca więcej niż w 2023 roku. Z kolei mężczyźni przechodzący na emeryturę w wieku 65 lat mogą oczekiwać 218,9 miesięcy dalszego życia, czyli o 8,9 miesiąca więcej niż w zeszłym roku.
Kapitał zgromadzony na koncie ZUS dzieli się zatem na większą liczbę miesięcy, z czego wynikają mniejsze emerytury.
O ile zmniejszy się emerytura?
Obliczenie wysokości emerytury nie jest trudne, jednak wymaga znajomości swojego zgromadzonego kapitału i aktualnych wskaźników GUS. Przykładowo: mężczyzna mający 700 tys. złotych kapitału może liczyć na 3198 zł emerytury, przechodząc na nią w wieku 65 lat. Według starych tablic, jego emerytura byłaby wyższa o 136 zł. Z kolei 60-letnia emerytka z podobnym kapitałem otrzyma 2649,51 zł emerytury – mniej o 103 zł.
Warto jednak pamiętać, że nowe tablice GUS będą podstawą do wyliczenia emerytur osób przechodzących na świadczenie po 1 kwietnia br. Osób będących już na emeryturze to nie dotyczy, chyba że dalej pracują i odprowadzają składki emerytalne. Wówczas mogą prosić o przeliczenie emerytury. Nowe tablice GUS posłużą do wyliczenia emerytury jedynie z nowych składek emerytalnych.
Jak uniknąć obniżki emerytury?
Co ciekawe, sprawę można „rozegrać” z korzyścią dla siebie.
Wystarczy poczekać i złożyć wniosek o emeryturę w lipcu. Wówczas emeryta obejmie roczna waloryzacja składek oraz dodatkowo waloryzacja za pierwszy kwartał roku. Dzięki temu nowi emeryci nie poczują obniżki emerytury związanej z nowymi tablicami GUS.