Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczy większości właścicieli nieruchomości, jednak nie wszyscy muszą płacić pełną stawkę. W 2026 r. wiele gmin przewiduje ulgi, a w niektórych przypadkach możliwe jest nawet całkowite zwolnienie z opłat. Zasady różnią się jednak w zależności od miejsca zamieszkania.
Kto może zapłacić mniej za wywóz śmieci?
Obowiązek uiszczania opłaty wynika z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Co do zasady płacą właściciele nieruchomości, na których powstają odpady. W domach jednorodzinnych opłatę wnosi właściciel, natomiast w budynkach wielorodzinnych koszt rozliczają wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe. Wysokość opłaty ustala każda gmina samodzielnie, najczęściej na podstawie liczby mieszkańców, zużycia wody lub powierzchni lokalu.
Samorządy mogą jednak wprowadzać własne ulgi. Najczęściej obejmują one osoby o niskich dochodach, samotnych emerytów i rencistów, rodziny posiadające Kartę Dużej Rodziny, osoby z niepełnosprawnościami lub ich opiekunów, a także właścicieli kompostujących bioodpady w przydomowych kompostownikach. Z preferencji mogą korzystać również właściciele nieruchomości wykorzystywanych sezonowo, jeśli spełnią warunki określone przez gminę.
Kiedy można zostać całkowicie zwolnionym z opłaty?
Całkowite zwolnienie z opłaty jest możliwe wtedy, gdy w nieruchomości faktycznie nikt nie mieszka i nie powstają odpady. Może to dotyczyć m.in. osób przebywających za granicą, czasowo mieszkających w innym mieście, długotrwale hospitalizowanych lub niezamieszkujących lokalu przez określony czas. Aby skorzystać z takiego rozwiązania, należy złożyć w gminie odpowiednią deklarację i przedstawić dokumenty potwierdzające brak zamieszkiwania. Jeśli właściciel tego nie zrobi, opłata może być nadal naliczana, nawet gdy lokal pozostaje pusty.
Jak ubiegać się o ulgę?
Ulgi i zwolnienia nie są przyznawane automatycznie. Właściciel nieruchomości musi złożyć wniosek lub zaktualizować deklarację śmieciową w urzędzie właściwym dla miejsca położenia nieruchomości. Dokumenty można przekazać osobiście, pocztą lub elektronicznie. We wniosku należy wskazać podstawę ubiegania się o ulgę, np. niski dochód, posiadanie Karty Dużej Rodziny, kompostowanie bioodpadów albo czasowy brak zamieszkiwania.