Powszechnie przyjmuje się, że przedsiębiorstwa w Polsce objęte są 19-procentową stawką CIT. Najnowsze dane pokazują jednak, że rzeczywiste obciążenia podatkowe są znacznie wyższe. Według raportu Grant Thornton średnia efektywna stawka podatkowa największych spółek notowanych na GPW wyniosła w 2024 roku aż 33 proc.
To oznacza, że realne opodatkowanie przedsiębiorstw było niemal dwukrotnie wyższe od nominalnej stawki wynikającej z przepisów. Dane wskazują również, że presja podatkowa nie maleje, lecz utrzymuje się na wysokim poziomie.
Efektywna stawka podatkowa rośnie od lat
Raport opisany przez „Rzeczpospolitą” pokazuje, że obecny poziom opodatkowania jest o blisko 7 punktów procentowych wyższy od średniej z ostatnich dziesięciu lat. Jest również wyższy niż w 2022 roku, gdy efektywna stawka podatkowa wynosiła 28 proc., oraz w 2023 roku, kiedy osiągnęła poziom 30 proc.
Jak podkreślił Grzegorz Szysz, partner w departamencie doradztwa Grant Thornton, średnia efektywna stawka podatkowa na poziomie 33 proc. nie jest jednorazowym odchyleniem, lecz zjawiskiem utrzymującym się od dłuższego czasu. Według eksperta to niekorzystna wiadomość zarówno dla właścicieli przedsiębiorstw, jak i inwestorów.
Efektywna stawka podatkowa a ocena systemu
Eksperci zwracają uwagę, że sam poziom CIT nie oddaje pełnego obrazu obciążeń ponoszonych przez firmy. Znaczenie ma cały system podatkowy oraz związane z nim obowiązki.
Z raportu przygotowanego przez MDDP we współpracy z Konfederacją Lewiatan wynika, że przedsiębiorcy krytycznie oceniają obowiązujące regulacje. Aż 84 proc. firm negatywnie ocenia stabilność przepisów podatkowych, 73 proc. wskazuje na ich niewystarczającą przejrzystość, a 78 proc. krytykuje skalę obciążeń administracyjnych. Jednocześnie 62 proc. przedsiębiorców uważa system podatkowy za niesprawiedliwy.
Polska nisko w międzynarodowym rankingu
Sytuację polskiego systemu podatkowego odzwierciedlają również międzynarodowe zestawienia. W najnowszym rankingu International Tax Competitiveness Index Polska zajęła 35. miejsce spośród 38 państw uwzględnionych w badaniu.
To wynik gorszy o cztery pozycje w porównaniu z poprzednim rokiem. Za Polską znalazły się jedynie Kolumbia, Włochy oraz Francja. Dane te pokazują, że konkurencyjność krajowego systemu podatkowego pozostaje jednym z wyzwań wskazywanych przez przedsiębiorców i ekspertów analizujących warunki prowadzenia działalności gospodarczej.