-
Badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Oksfordzkiego na grupie 1045 burzyków północnych wykazały, że ptaki te doświadczają zjawiska przypominającego jet lag podczas szybkich lotów długodystansowych.
-
Zaburzenia wewnętrznego zegara biologicznego u ptaków morskich prowadzą do błędnej oceny położenia Słońca, co skutkuje poważnymi błędami w nawigacji podczas lotu nad otwartym oceanem.
-
Zaburzony rytm dobowy może negatywnie wpływać na cykl polowania i odpoczynku burzyków, ponieważ ptaki te polegają na precyzyjnym wyczuciu czasu, aby skutecznie zdobywać pokarm w określonych porach dnia.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Oksfordzkiego dotyczyło burzyków północnych (Manx shearwaters), czyli ptaków morskich, które pokonują ogromne odległości w poszukiwaniu pożywienia. Warto nadmienić, że te ptaki są znane z przedziwnych odgłosów, jakie wydają. Przypomina on chichot, skrzeczenie, a nawet łkanie.
Podróże samolotem dezorientują ptaki
Badacze przeanalizowali dane GPS zebrane na przestrzeni 20 lat, obejmujące 1045 osobników. Ptaki te potrafią oddalać się nawet o około 1000 kilometrów na zachód od swoich kolonii lęgowych znajdujących się na wyspach u wybrzeży Wielkiej Brytanii.
Wyniki wykazały, że szybkie przemieszczanie się w kierunku wschodnim lub zachodnim może zaburzać synchronizację wewnętrznego zegara biologicznego ptaków z lokalnym czasem.
Ma to szczególne znaczenie dla ich orientacji w przestrzeni. Ptaki wykorzystują bowiem położenie Słońca jako swój naturalny kompas i to właśnie on pomaga im utrzymywać właściwy kierunek lotu. Aby prawidłowo korzystać z tej metody, muszą jednak uwzględniać zmieniające się położenie Słońca w ciągu dnia. Odpowiada za to właśnie ich wewnętrzny zegar biologiczny.
Kiedy zegar ten nie jest zsynchronizowany z lokalnym czasem, ptaki mogą błędnie oceniać położenie Słońca, a w konsekwencji stopniowo zbaczać z właściwej trasy. Naukowcy zauważyli, że kierunki lotu ptaków podczas 335 podróży powrotnych przez otwarty ocean odpowiadały przewidywanym błędom wynikającym z zaburzenia ich rytmu dobowego.
Naturalna zdolność zaburzona przez maszyny
Wewnętrzny zegar biologiczny u zwierząt reguluje nie tylko nawigację, ale także sen, odpoczynek i aktywność związaną np. z poszukiwaniem pożywienia. Burzyki północne polują zazwyczaj krótko po wschodzie oraz przed zachodem Słońca, kiedy ryby i inne organizmy znajdują się bliżej powierzchni wody. Zaburzenie rytmu dobowego może więc sprawić, że ptaki będą odpoczywać lub polować w nieodpowiednim czasie, tracąc cenne okazje do zdobycia pokarmu, tak wynika z obserwacji Anglików.
Co ciekawe, badania wykazały również, że ptaki nadal korzystają ze Słońca jako kompasu nawet wtedy, gdy znajdują się w pobliżu dobrze znanych wybrzeży. Sugeruje to, że ich system nawigacyjny opiera się na współpracy różnych mechanizmów, a nie wyłącznie na rozpoznawaniu charakterystycznych punktów w otoczeniu. Nawet zachmurzenie nie zawsze uniemożliwia im orientację, ponieważ ptaki potrafią wykorzystywać światło spolaryzowane do określania położenia Słońca.
Nie wiadomo jeszcze, czy ptasi jet lag wywołuje podobne konsekwencje zdrowotne jak u ludzi. Wiadomo jednak, że wielokrotne zaburzenia rytmu dobowego mogą wpływać na funkcjonowanie organizmu. Możliwe też, że gatunki regularnie odbywające długie podróże wykształciły mechanizmy pozwalające im lepiej radzić sobie z takimi zmianami.