-
Stoke Park w Guildford pełni rolę płuc miasta, oferując mieszkańcom nie tylko rekreację, ale także realne obniżenie temperatury i redukcję hałasu w otoczeniu.
-
Badania wykazały, że każde 100 metrów w głąb parku wiąże się ze spadkiem temperatury o około 0,2 stopnia Celsjusza oraz zmniejszeniem hałasu o 10 decybeli.
-
Gęsto zalesione tereny w mieście mogą obniżyć temperaturę otoczenia o 2,5 stopnia Celsjusza, przy czym odczuwalna temperatura w cieniu drzew bywa nawet o 8,5 stopnia Celsjusza niższa niż w zabudowie.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Stoke Park, położony w Guildford w hrabstwie Surrey w Wielkiej Brytanii, stanowi przykład przestrzeni zielonej, która poprawia jakość życia mieszkańców miasta. Na ok. 52 hektarach znajdują się rozległe łąki, ozdobne ogrody, stawy oraz liczne drzewa, w tym dęby, świerki i buki.
Stoke Park został zakupiony przez władze w 1925 r. z wyraźnym życzeniem, aby „na zawsze pozostał płucami miasta”. I park rzeczywiście nadal jest miejscem, w którym wypoczywają setki ludzi, ale jego znaczenie wykracza daleko poza funkcje rekreacyjne.
Wyniki dwóch badań naukowych wskazują, że tereny zielone w Stoke Park pomagają obniżać temperaturę, ograniczać hałas i zmniejszać poziom zanieczyszczeń, a ich korzystne oddziaływanie obejmuje również obszary położone poza granicami parku.
Zielone płuca miasta naprawiają betonową szkodę
Parki miejskie są chłodniejsze niż otaczająca je zabudowa, co ma znaczenie zwłaszcza latem, gdy ludzi parzy rozgrzany do czerwoności beton. Roślinność zapewnia cień, a drzewa i krzewy przyczyniają się do obniżania temperatury poprzez parowanie wody.
Tereny zielone mogą także ograniczać hałas oraz wpływać na lokalną jakość powietrza. Niektóre analizy wykazywały, że efekt chłodzenia jest odczuwalny również w pewnej odległości od parków, choć jego zasięg zależy od wielkości i charakteru danego obszaru.
Jak zauważa Prashant Kumar, prof. uniwersytetu w Surrey i specjalista w dziedzinie czystego powietrza, wcześniejsze badania w Guildford i w innych miejscach koncentrowały się na pojedynczych korzyściach wynikających z obecności zieleni. Naukowcy analizowali osobno wpływ roślinności na zdrowie ludzi, zanieczyszczenie powietrza lub przegrzewanie miast.
Znacznie rzadziej podejmowano próby jednoczesnego zbadania wszystkich tych zjawisk. Z tego powodu zespół badawczy postanowił sprawdzić, w jaki sposób park oddziałuje na różne elementy środowiska miejskiego.
Latem 2023 r. przeprowadzono więc pomiary w zielonym Stoke Park. Przez dziesięć dni, trzy razy dziennie, rano, po południu i wieczorem, rejestrowano temperaturę powietrza, promieniowanie słoneczne, wilgotność, prędkość wiatru, natężenie hałasu oraz jakość powietrza, uwzględniając stężenie dwutlenku węgla i obecność drobnych cząstek zanieczyszczeń. System GPS pozwalał dokładnie określić miejsce i czas wykonania każdego pomiaru.
Obserwacje uzupełniono danymi zebranymi w latach 2023-2025 w innych częściach Guildford. Stałe czujniki umieszczono też w pobliżu zbiorników wodnych, w niewielkich parkach miejskich i na terenach o większej powierzchni roślinności. Wyniki porównywano z pomiarami temperatury i wilgotności prowadzonymi w zabudowanych częściach miasta w ramach projektu Guildford Living Lab. Wyniki były jednoznaczne.
Chłód i świeże powietrze dla całego miasta
Analiza danych potwierdziła, że Stoke Park jest chłodniejszy i cichszy niż miejskie otoczenie. Latem 2023 r. temperatura spadała średnio o ok. 0,2°C na każde 100 metrów przemieszczania się w głąb parku. Jednocześnie natężenie hałasu zmniejszało się o ok. 10 decybeli na każde 100 metrów.
Z kolei w miarę oddalania się od granic parku, temperatura rosła o ponad 0,5°C na każde 100 metrów, a hałas zwiększał się średnio o 3,4 decybela. Badacze zaobserwowali również wzrost stężenia dwutlenku węgla i drobnych cząstek zanieczyszczeń wraz z oddalaniem się od terenów zielonych.
Istotnym odkryciem było też to, że korzystny wpływ zieleni może wykraczać poza sam park. Wyniki sugerują, że bliskość terenów zielonych może poprawiać warunki środowiskowe także w sąsiednich częściach miasta. Oznacza to, że znaczenie parków nie ogranicza się do zapewniania mieszkańcom miejsca do odpoczynku i rekreacji, lecz obejmuje również wpływ na temperaturę i jakość powietrza w ich otoczeniu.
Wieloletnie pomiary przeprowadzone w Guildford wykazały, że wszystkie analizowane obszary zielonej infrastruktury były chłodniejsze niż otaczające je tereny zabudowane. Skala tego zjawiska zależała jednak od wielkości i charakteru danego miejsca.
Szczególnie interesujące okazały się wyniki pomiarów prowadzonych w miejscach, gdzie drzewa tworzą gęsty cień. W Stoke Park temperatura w takim obszarze była średnio o ok. 2,5°C niższa niż na terenach zabudowanych. Dzięki zacienieniu przez drzewa odczuwalna temperatura na zewnątrz mogła być nawet o 8,5°C niższa niż w otoczeniu miejskim.
Dla porównania, na łąkach i w pobliżu jezior temperatura była niższa niż w zabudowanej części miasta odpowiednio o ok. 2,3°C i 2,1°C. Tereny zielone są więc kluczowym elementem infrastruktury miejskiej, a ich znaczenie wykracza poza estetykę i funkcje rekreacyjne – wnioskują badacze. To kolejny argument, aby porzucić betonowanie miast na rzecz zrównoważonego podejścia na stałe włączającego zieleń do architektury.