Rząd pracuje nad zmianami przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy podczas upałów. Projekt zakłada wprowadzenie maksymalnych temperatur, po przekroczeniu których pracodawcy będą musieli ograniczać pracę lub czasowo ją wstrzymywać. Jednocześnie Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przypomina, że już dziś pracownicy mogą skorzystać z ochrony przewidzianej w Kodeksie pracy.
Podstawą jest art. 210 Kodeksu pracy. Zgodnie z nim pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania obowiązków, jeżeli warunki pracy nie spełniają wymogów BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla jego zdrowia lub życia. O swojej decyzji musi niezwłocznie poinformować przełożonego. Jeżeli samo przerwanie pracy nie usuwa zagrożenia, pracownik może także oddalić się z miejsca niebezpieczeństwa.
Wynagrodzenie przysługuje także za czas przerwy
Kodeks pracy przewiduje, że osoba korzystająca z prawa do powstrzymania się od pracy lub opuszczenia miejsca zagrożenia zachowuje prawo do wynagrodzenia. Pracownik nie może również ponosić z tego tytułu negatywnych konsekwencji, o ile działa zgodnie z przepisami. Wyjątek dotyczy osób, których obowiązkiem jest ratowanie życia lub mienia.
Ministerstwo podkreśla, że wysokie temperatury mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia, dlatego w czasie fal upałów przepisy art. 210 Kodeksu pracy mogą znaleźć zastosowanie.
Nowe limity temperatur od 2027 roku?
Projekt rozporządzenia przygotowany przez MRPiPS przewiduje, że od 2027 r. praca będzie czasowo wstrzymywana po przekroczeniu 35°C w pomieszczeniach oraz 32°C podczas ciężkich prac wykonywanych na otwartej przestrzeni. Dodatkowo po osiągnięciu niższych progów – 28°C dla prac lekkich i biurowych oraz 25°C dla prac ciężkich w pomieszczeniach i wszystkich prac na zewnątrz – pracodawcy będą zobowiązani do podjęcia działań ograniczających obciążenie cieplne, takich jak zmiana organizacji pracy, dodatkowe przerwy, zapewnienie wentylacji czy możliwość pracy zdalnej.
Jakie obowiązki mają pracodawcy już dziś?
Niezależnie od planowanych zmian obowiązujące przepisy nakładają na pracodawców obowiązek zapewnienia bezpiecznych warunków pracy. Muszą oni m.in. zapewnić nieodpłatne napoje pracownikom wykonującym pracę na otwartej przestrzeni przy temperaturze powyżej 25°C oraz osobom pracującym w pomieszczeniach, gdy temperatura przekracza 28°C z powodu warunków atmosferycznych. W określonych przypadkach konieczne jest również zapewnienie pomieszczeń do odpoczynku wyposażonych w urządzenia obniżające temperaturę powietrza.