Sąd Najwyższy uznał, że korzystanie z rowu melioracyjnego do odprowadzania wód opadowych nie wymaga ustanowienia służebności na każdej działce, przez którą przebiega instalacja. Oznacza to również, że właściciel nieruchomości, na której znajduje się końcowy odcinek rowu, nie musi być stroną takiego postępowania.
Wieloletni konflikt między sąsiadami
Sprawa dotyczyła właścicieli sąsiednich działek na jednym z krakowskich osiedli. Jeden z nich podwyższył poziom swojej nieruchomości, przez co wody opadowe zaczęły spływać na posesję sąsiadów.
Po interwencji miejskich służb prezydent Krakowa nakazał wykonanie instalacji odprowadzającej wodę do rowu melioracyjnego oraz umożliwienie sąsiadom podłączenia się do niej. Właściciel działki proponował jednak inne rozwiązanie – odprowadzenie wody do kanalizacji miejskiej, co wiązało się z większymi kosztami.
Spór o służebność przesyłu
Sąsiedzi wystąpili do sądu o ustanowienie służebności przesyłu, która pozwalałaby na poprowadzenie krótkiego odcinka podziemnej rury przez działkę sąsiada do studzienki znajdującej się przy rowie melioracyjnym.
Sąd rejonowy ustanowił służebność za jednorazowym wynagrodzeniem w wysokości 25 tys. zł, natomiast sąd okręgowy obniżył tę kwotę do 5 tys. zł.
Sąd Najwyższy: udział właścicielki sąsiedniej działki nie był konieczny
W skardze kasacyjnej właściciel nieruchomości argumentował, że w sprawie powinna uczestniczyć również jego siostra, będąca właścicielką działki, na której znajdowała się studzienka i końcowy odcinek instalacji.
Sąd Najwyższy nie podzielił tego stanowiska. W uzasadnieniu wskazał, że rów melioracyjny służący do odprowadzania i przepływu wód z sąsiednich nieruchomości stanowi część składową nieruchomości i jest jednym z ustawowych ograniczeń prawa własności wynikających z art. 140 Kodeksu cywilnego.
W ocenie SN oznacza to, że korzystanie z takiego rowu nie prowadzi do obciążenia nieruchomości osoby trzeciej wymagającego ustanowienia odrębnej służebności lub udziału jej właściciela w postępowaniu.
Co oznacza ten wyrok dla właścicieli działek?
Orzeczenie może mieć znaczenie dla podobnych sporów dotyczących odprowadzania wód opadowych. Sąd Najwyższy potwierdził, że sam dostęp do rowu melioracyjnego nie oznacza automatycznie konieczności ustanawiania służebności na wszystkich nieruchomościach, przez które przebiega infrastruktura odwadniająca. Dzięki temu postępowania dotyczące takich instalacji mogą być prostsze i obejmować mniejszą liczbę uczestników.