Od początku ubiegłego roku obowiązuje w Polsce ustawa o świadczeniu honorowym. Zastąpiła ona funkcjonujący przez przeszło 50 lat – pozaustawowy – mechanizm przyznawania tego dodatku.
Ustawa zakłada, że świadczenie honorowe przysługuje osobom, które:
-
posiadają obywatelstwo polskie, -
skończyły 100 lat, -
w ostatnim dniu miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym skończyły 100 lat mają prawo do świadczenia wymienionego w ustawie o świadczeniu honorowym, np. emerytury, renty.
W przypadku spełnienia powyższych warunków prawo do świadczenia honorowego przysługuje z urzędu, co oznacza, że nie trzeba składać żadnych wniosków. Muszą to natomiast zrobić osoby, które nie pobierają emerytury ani renty, nie są objęte systemem ubezpieczeniowym, nie otrzymują świadczeń z ZUS ani KRUS. Osoby te muszą wypełnić formularz ESH i złożyć go w ZUS. Konieczne będzie przy tym dołączenie dokumentu potwierdzającego datę urodzenia (np. odpisu aktu urodzenia). Dopiero po złożeniu wniosku i weryfikacji dokumentów świadczenie zostanie przyznane przez ZUS.
Obecna wysokość świadczenia honorowego to 6938,92 zł brutto. Za sprawą wspomnianej ustawy wszyscy uprawnieni otrzymują dodatek w tej samej wysokości. Wcześniej o kwocie decydował moment ukończenia wymaganego wieku. Nowe przepisy gwarantują także coroczną waloryzację świadczenia na podobnych zasadach jak renty i emerytury.
Świadczenie honorowe. Grono uprawnionych rośnie
Cieszy fakt, że grono uprawnionych do otrzymywania świadczenia honorowego rośnie. – W grudniu 2025 r. ZUS wypłacał je 4057 osobom. W czerwcu 2026 r. było ich już 4262. To wzrost o ponad 200 osób w ciągu pół roku – informuje ZUS.
Instytucja podaje, że najwięcej stulatków pobierających świadczenie mieszka na Mazowszu (dodatek otrzymało tam 736 osób). Na drugim miejscu znalazło się województwo śląskie (wypłacono 436 świadczeń), a na najniższym stopniu podium plasuje się województwo dolnośląskie (412 świadczeń). Najmniej, bo jedynie 75 świadczeń ZUS wypłacił w województwach opolskim.
Jeszcze w 2018 roku uprawnionych do świadczenia honorowego było niespełna 2 tysiące seniorów. Prognozy wskazują, że w ciągu najbliższych 15 lat liczba stulatków w Polsce przekroczy 20 tysięcy.