-
Jak powstało najdłuższe jezioro w Polsce?
-
16 wysp, a wśród nich największa śródlądowa wyspa w Polsce
-
Natura to prawdziwy skarb Jezioraka
-
Wielka Żuława i ruiny średniowiecznego grodu
-
Skarb z czasów II wojny światowej – szukał go Pan Samochodzik, a znalazł 14-letni chłopiec
Jak powstało najdłuższe jezioro w Polsce?
W Polsce mamy ponad siedem tysięcy jezior, ale tylko jedno z nich może poszczycić się mianem najdłuższego. Jeziorak jest typem jeziora rynnowego. Leży na Pojezierzu Iławskim w województwie warmińsko-mazurskim. Mierzy 27,5 km długości. W najszerszym punkcie ma 2,4 km szerokości, a jego średnia głębokość wynosi 4,1 m. Wydaje się płytkie? Nie wszędzie. Jego maksymalna głębokość wynosi 13 metrów.
Ciekawy jest także kształt jeziora. Do jego powstania przyczynił się lądolód. Kiedy zaczął się topić, pod nim powstawały rzeki, w których woda pod ogromnym ciśnieniem żłobiła w podłożu głębokie zagłębienia. To właśnie one po wycofaniu się lodowca wypełniły się wodą. Tak też powstało jezioro Jeziorak, które swoim kształtem przypomina szeroką, krętą rzekę.
Jeziorak ma niezwykle urozmaiconą linię brzegową pełną zatok i półwyspów. W północnej części znajduje się Zatoka Kraga, którą Jeziorak łączy się z Kanałem Elbląskim, stając się częścią systemu dróg wodnych.
16 wysp, a wśród nich największa śródlądowa wyspa w Polsce
Jeziorak jest nie tylko najdłuższym jeziorem w Polsce, jest także szóstym jeziorem pod względem powierzchni. Wśród jego rekordów można doliczyć największą liczbę wysp śródlądowych na jednym jeziorze. Na Jezioraku jest ich aż 16 według oficjalnych źródeł. Niektórzy jednak doliczają się nawet dwudziestu. Można wymienić wyspy takie jak: Wielka Żuława, Wielki Bukowiec, Zielony Ostrów, Kobiecy Ostrów, Lipowy Ostrów, Czaplak, Kępka, Wyspa Polajńska.
Wyspy te urozmaicają powierzchnię jeziora. Stanowią także atrakcję dla turystów uprawiających sporty wodne. Do wielu z nich można dostać się tylko drogą wodną. Niektóre z nich łączą się ze stałym lądem mostami, dzięki czemu można przejść na nie suchą stopą.
Natura to prawdziwy skarb Jezioraka
Nawiązując do największych skarbów Jezioraka, nie sposób nie wspomnieć o jego przyrodzie. Jezioro położone jest na terenie Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego. Otaczają go rozległe lasy iławskie, w których dominują wiekowe buki oraz sosny.
Lasy Państwowe podają, że w parku występuje ponad 130 gatunków ptaków, w tym także gatunków zagrożonych. W okolicach Jezioraka można dostrzec bielika, rybołowa, orlika krzykliwego, czaple, żurawie czy kormorany.
Jeziorak jest również popularnym łowiskiem. W jego wodach występują m.in.: sumy, sandacze, szczupaki, węgorze, liny, karasie, karpie i okonie.
Wielka Żuława i ruiny średniowiecznego grodu
Jeziorak skrywa jednak znacznie więcej skarbów. Będąc w jego okolicach, warto wybrać się na największą wyspę na jeziorze – Wielką Żuławę. Jej powierzchnia sięga 82,4 ha i jest największą wyspą śródlądową w Polsce. Na jej południowo-wschodniej części znajdują się pozostałości średniowiecznego grodziska, prawdopodobnie funkcjonującego od XIII do XV wieku. Podczas wykopalisk archeologicznych odnaleziono tam liczne znaleziska: groty, bełty, ostrogi, klucze, topory czy fragmenty dzbanków i garnków.
Grodzisko na Wielkiej Żuławie może być pozostałością po najstarszym osadnictwie krzyżackim w okolicach Iławy. Badania archeologiczne potwierdziły istnienie drewnianych mostów łączących wyspę ze stałym lądem. Początkowy drewniano-ziemny gród miał być później zastąpiony budowlą murowaną, co potwierdza plan Jezioraka z 1620 r.
Skarb z czasów II wojny światowej – szukał go Pan Samochodzik, a znalazł 14-letni chłopiec
Okolice Jezioraka skrywają jeszcze więcej tajemnic i skarbów. Niektóre z nich są tylko literacką fikcją, a niektóre prawdą.
We wsi Jerzywład nad jeziorem Płaskim mieszkał i tworzył autor literatury młodzieżowej Zbigniew Nienacki. Jezioro Płaskie bezpośrednio łączy się z Jeziorakiem, więc nic dziwnego, że także i ono odnalazło się w twórczości autora Pana Samochodzika. Bohater tych dziecięcych książek szukał w Jeziorze zatopionego skarbu za czasów wojny. Możecie przeczytać o tym w części „Pan Samochodzik i Kapitan Nemo”.
Jeszcze piękniejsza historia nad brzegami Jezioraka rozegrała się w 2018 roku, kiedy 14-letni Patryk Lessman na działce, na której spędzał majówkę z rodzicami u brzegów Jezioraka, odnalazł stare bańki na mleko. W nich ukryty był prawdziwy skarb za czasów II wojny światowej.
Jak podaje portal Nauka w Polsce, w większości w bańkach były ukryte pamiątki rodzinne należące do hrabiego Hansa Joachima von Finckensteina, który do 1945 r. był właścicielem tamtejszego majątku ziemskiego. Były to dokumenty, testament z pieczęcią i herbem rodu, pamiętnik z czasów I wojny światowej. Znalazły się w nich także rzeczy osobiste takie jak okulary, przybory toaletowe czy akcesoria myśliwskie. Odnaleziono również plik banknotów, biżuterię, zegarek kieszonkowy i srebrną łyżkę.
Znalezisko zostało zabezpieczone i przewiezione do Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elblągu. Część znaleziska o wartości historycznej stała się własnością Skarbu Państwa i będzie eksponowana w muzeach. Przedmioty osobiste zostały zwrócone prawowitej spadkobierczyni – córce hrabiego von Finckensteina, 81-letniej pani Waldtraut.
-
Nowość nad Bałtykiem. Polscy rybacy będą łowić nie ryby, a małże
-
Cieplej u sąsiada Polski. W jeziorach pojawiły się nieoczekiwane zwierzęta