W skrócie
-
W Puźnikach zakończono kolejne prace poszukiwawcze dotyczące grobów Polaków zamordowanych przez UPA, nie odnaleziono jednak drugiej mogiły, a dalsze poszukiwania zaplanowano na sierpień.
-
Na terenie wsi Puźniki w przeszłości odnaleziono oraz pochowano szczątki 43 osób, natomiast na podstawie relacji świadków poszukuje się grobu mogącego zawierać szczątki około 90 ofiar.
-
Od 2017 roku istniał zakaz poszukiwań i ekshumacji szczątków polskich ofiar w Ukrainie, który zniesiono pod koniec listopada 2024 roku, co ogłosiły władze Polski i Ukrainy.
Minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska przekazała informację o zakończeniu drugiego etapu poszukiwań zbiorowych pochówków Polaków zamordowanych przez UPA.
Poszukiwania w Puźnikach. Nie odnaleziono drugiej mogiły
„Zakończyły się kolejne prace poszukiwawcze w Puźnikach prowadzone przez Fundację Wolność i Demokracja we współpracy z Pomorskim Uniwersytetem Medycznym z udziałem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Instytutu Pamięci Narodowej. Tym razem nie odnaleziono drugiej zbiorowej mogiły ofiar. To trudna wiadomość, ale nie zmienia naszego celu” – napisała Cienkowska w serwisie X.
Dodała, że dalszy proces poszukiwań będzie kontynuowany w sierpniu w kolejnym miejscu w Puźnikach.
„Każda ofiara zasługuje na odnalezienie, imię i godny pochówek. Nie przestaniemy szukać” – podkreśliła szefowa MKiDN.
Ekshumacje w Ukrainie. Prace w Hucie Pieniackiej
Drugi etap poszukiwań zbiorowych pochówków Polaków, zabitych przez ukraińskich nacjonalistów w 1945 roku, rozpoczął się w poniedziałek.
Obiektem poszukiwań w Puźnikach jest obszar cmentarza w tej nieistniejącej dziś wsi w obwodzie tarnopolskim. Dotychczas odnaleziono tam i uroczyście pochowano we wrześniu 2025 roku szczątki 43 osób. Z relacji świadków wynika, że w drugiej poszukiwanej mogile mogą znajdować się szczątki 90 ofiar.
W ubiegłym tygodniu zakończyły się natomiast poszukiwania szczątków Polaków w dawnej wsi Huta Pieniacka w obwodzie lwowskim. Ekspedycja odkryła miejsca, gdzie może być pogrzebanych ok. 100 osób. Ekshumacje w Hucie Pieniackiej odbędą się najprawdopodobniej w przyszłym roku.
Napięcia między Polską a Ukrainą. Różne podejście do OUN i UPA
Wołyń to historyczna kraina, która leży dziś m.in. w ukraińskich obwodach wołyńskim, rówieńskim i żytomierskim. W latach 1943-1945 doszło tam do wydarzeń, znanych pod nazwą zbrodnia, lub rzeź wołyńska. Były to masowe mordy polskiej ludności, dokonane przez ukraińskich nacjonalistów. Szacuje się, że w tym czasie zamordowanych zostało od 40 do 100 tysięcy Polaków.
Polskę i Ukrainę od wielu lat różni pamięć o roli Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińskiej Powstańczej Armii, które dopuściły się tej ludobójczej czystki etnicznej.
Od wiosny 2017 r. trwał spór wokół zakazu poszukiwań i ekshumacji szczątków polskich ofiar wojen i konfliktów na terytorium Ukrainy, wprowadzonego przez ukraiński IPN. Zakaz został wydany po zdemontowaniu pomnika UPA w Hruszowicach w województwie podkarpackim w kwietniu 2017 r.
Decyzja o zniesieniu obowiązującego od 2017 r. moratorium na poszukiwania i ekshumacje szczątków polskich ofiar zbrodni wołyńskiej została ogłoszona pod koniec listopada 2024 r. podczas wspólnej konferencji prasowej szefów dyplomacji Polski i Ukrainy, Radosława Sikorskiego i Andrija Sybihy.