Mróz i wiatr dochodzący nawet do 150 km/h – w takich warunkach modernizowana jest Polska Stacja Antarktyczna im. Henryka Arctowskiego. Budowa zaczęła się w 2018 roku i została podzielona na etapy. Niemal jedną trzecią jego powierzchni nowego budynku głównego najpierw próbnie zmontowano w Polsce, żeby wyeliminować błędy, które ciężko będzie na miejscu naprawić. Stację dzieli od Polski ponad 14 tys. km.
Inwestycje za ponad 173 mln zł ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego pozwoli Polsce utrzymać status doradczy Układu Antarktycznego i zapewni naukowcom bezpieczne warunki do prowadzenia całorocznych badań.
Kolejne etapy budowy i modernizacji Polskiej Stacji Antarktycznej
– Budynek główny jest już zamknięty. Pracujemy nad wykończeniem w środku – poinformowała Wprost.pl Anna Kloc, starszy specjalista ds. logistyki polarnej Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN. Stan surowy zamknięty budowa osiągnęła zgodnie z planem. Nowy budynek ma powierzchnię około 1,5 tys. m kw., co w końcu pozwoli na jednorazowe wydawanie posiłków bez dzielenia na tury. W środku jest także przewidziana m.in. przestrzeń laboratoryjna, siłownia, biblioteka i szklarnia. To projekt pracownik architektponicznej Kuryłowicz + Architekci.
Kompleks badawczy Arctowski obejmuje 12 budynków i jest miejscem badań z zakresu m.in. mikrobiologii, ekologii, oceanografii, geologii czy klimatologii oraz prowadzonych monitoringów środowiskowych. Funkcjonuje jak system naczyń połączonych i jest bytem w pełni autonomicznym.
Przebudowa dotyczy całego systemu paliwowego Stacji, systemu instalacji energetycznej i systemu wodno-kanalizacyjnego. Rewitalizacji podlegają także hale garażowe i tzw. agregatornia. Kompleks zyska jeszcze dwie dodatkowe hale magazynowe, magazyn gazów technicznych i oczyszczalnię ścieków.
– Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem – a mierzymy się z licznymi zagrożeniami np. złymi warunkami pogodowymi – to w lutym 2027 roku „pięćdziesiątkę” Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego będziemy świętować w nowym budynku głównym – powiedziała PAP zarządzająca stacją Agnieszka Kruszewska z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN.
Komfortowe pięćdziesiąte urodziny Stacji w 2027 roku
Główny wykonawca antarktycznej inwestycji to firma Dekpol Budownictwo oraz Andrewex Construction. Co ważne, cała modernizacja odbywa się na „organizmie żywym”, ponieważ Stacja Arctowski nie została zamknięta i cały czas przebywają w niej badacze i uczestnicy wypraw. W samej rozbudowie uczestniczy około 50 osób, a łącznie w Stacji przebywa ponad 80 osób.
Poprzednia baza działała od lat 70. Budynki zostały wyeksploatowane przez arktyczny klimat (niski poziom izolacji, silne wiatry), dlatego wymagały pilnego zastąpienia nową, trwalszą konstrukcją. Przy pokazji także energooszczędne. Polska jest jednym z 29 państw konsultatywnych Układu Antarktycznego, ale aby móc legalnie kontynuować badania w tym rejonie, budynek musi spełniać surowe standardy ekologiczne i logistyczne.