W 2026 r. weszły w życie nowe przepisy dotyczące zwolnień lekarskich, a od początku 2027 r. zaczną obowiązywać kolejne zmiany. Obejmują one zarówno zasady kontroli pracowników przebywających na L4, jak i sposób wystawiania zwolnień osobom pracującym w więcej niż jednym miejscu.
Od 13 kwietnia 2026 r. pracodawcy zatrudniający do 20 osób mogą samodzielnie sprawdzać, czy pracownik wykorzystuje zwolnienie zgodnie z jego celem. Wcześniej małe firmy musiały zwracać się do ZUS z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli.
ZUS przypomina, że pracownik może stracić prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia, jeżeli podczas L4 wykonuje pracę zarobkową albo podejmuje aktywność, która jest niezgodna z celem zwolnienia. Jednocześnie przepisy doprecyzowują, że nie każda czynność oznacza naruszenie zasad.
Kontrole L4 z większymi uprawnieniami
Nowe regulacje precyzują również uprawnienia osób przeprowadzających kontrolę. Kontroler może potwierdzić tożsamość osoby przebywającej na zwolnieniu, wejść do miejsca kontroli, na przykład do mieszkania chorego, oraz uzyskać informacje od kontrolowanego, płatnika składek i lekarza prowadzącego.
Przepisy wskazują także, że czynności incydentalne, wynikające z istotnych okoliczności, nie są uznawane za pracę zarobkową. Dlatego odpisanie na służbowego maila czy odebranie telefonu nie musi automatycznie oznaczać utraty prawa do zasiłku. Problem pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy pracownik wykonuje pracę zarobkową lub podejmuje działania utrudniające leczenie i rekonwalescencję.
Zmieniły się również zasady rozliczania pierwszego dnia zwolnienia lekarskiego. Obecnie dzień, w którym pracownik otrzymał L4, jest wliczany do okresu zasiłkowego niezależnie od tego, czy otrzymał za ten dzień pełne wynagrodzenie, czy tylko jego część.
Od 2027 r. L4 tylko na jedną pracę
Największa zmiana zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2027 r. Lekarz będzie mógł wystawić zwolnienie lekarskie wyłącznie w odniesieniu do jednego tytułu ubezpieczenia. Oznacza to, że osoba zatrudniona jednocześnie u kilku pracodawców nie będzie musiała otrzymywać zwolnienia obejmującego wszystkie miejsca pracy.
Jeżeli stan zdrowia uniemożliwia wykonywanie jednego zawodu, ale pozwala na wykonywanie drugiego, pracownik będzie mógł korzystać z L4 tylko w odniesieniu do tej pracy, której nie jest w stanie wykonywać. W takiej sytuacji będzie również zobowiązany poinformować płatnika zasiłku, że zwolnienie zostało wystawione z innego tytułu ubezpieczenia.